زیباترین تصویری که در زندگانیم دیدم،نگاه عاشقانه و معصومانه تو بود ...   

   زیباترین سخنی که شنیدم، سکوت دوست داشتنی تو بود...   
   زیباترین احساساتم، گفتن دوست داشتن تو بود ...  
   زیباترین انتظار زندگیم، حسرت دیدار تو بود ...   

   زیباترین لحظه زندگیم، لحظه با تو بودن بود ...   
   زیباترین هدیه عمرم، محبت تو بود ...   

   زیباترین تنهاییم، گریه برای تو بود ...   
   زیباترین اعترافم . . . .   

   عشق تو بود . . .  

تحلیل یادگیری یكی از موضوعات اساسی در روانشناسی است. در این نوشتار بدون هیچ توضیح نظری اضافه ، روشی بنام پس خبا ( پ س خ ب ا ) برای خواندن و مطالعه مطالب كتابهای درسی ارائه می گردد كه به نظر می رسد شیوه موثری برای بهتر فهمیدن و بهتر حفظ كردن مفاهیم و اطلاعات كلیدی است. نام این روش (PQRST) برگرفته از نخستین حرف نام هریك از مراحل پنجگانه در مطالعه متون است:

پیشخوانی ( Preview )

سئوال كردن ( Question )

خواندن ( Reading )

به خود پس دادن ( Self - recitation )

آزمون ( Test )

دو مرحله اول و آخر ( پیشخوانی - آزمون ) ویژه هر فصل از كتاب هستند ،‌ و سه مرحه میانی (‌ سئوال كردن - خواندن - به خود پس دادن ) اختصاص به هر بخش اصلی از هر فصل دارند.

1- مرحله پ ( پیشخوانی ):

نخست به مرور كلی فصل معینی از كتاب می پردازید تا با موضوعات كلی مورد بحث آشنا شوید . برای این منظور فهرست مطالب فصل را می خوانید . سپس مطالب فصل را مرور می كنید كه طی آن ، عناوین بخشهای اصلی و فرعی فصل را مورد توجه قرار می دهید ، و تصاویر و نمودارها را از نظر می گذرانید. مهمترین نكته در مرحله پیشخوانی این است كه پس از مرور مطالب فصل ، چكیده اولیه یا پایانی فصل را ( در صورت وجود ) با دقت مطالعه كنید و روی هر یك از نكاتی كه در آن آمده تامل كنید . در این مرحله ممكن است ،‌ سئوالهایی به ذهنتان خطور كند كه پس از خواندن متن كامل فصل بتوانید به آنها پاسخ دهید. این مرحله ، تصویر كلی از مطالب فصل و سازمان بندی آن به دست می دهد.

2 - مرحله س ( سئوال كردن )

همانطور كه قبلا گفته شد مراحل سئوال كردن ،‌ خواندن و به خود پس دادن ، ویژه هر بخش از هر فصل است. فصل های كتاب را یكی یكی در نظر بگیرید. هر سه مرحله سئوال كردن ، خواندن و به خود پس دادن را در مورد هر بخش اعمال كنید و بعد ، به بعدی بپردازید. قبل از مطالعه مطالب هر بخش ، نخست عنوان آن بخش و عنوان های فرعی آن را بخوانید . سپس در حین خواندن مطالب هر بخش ، موضوعات مهم آن را به صورت یك یا چند سئوال در نظر بگیرید كه بعدا باید به آنها پاسخ دهید. از خود بپرسید : مولف در این بخش چه مفاهیم مهمی را در نظر داشته است ؟ مقصود از مرحله سئوال كردن نیز همین است.

3 - مرحله خ ( خواندن )

در این مرحله ، مطالب هر بخش از فصل را برای آگاهی از معنی آن با دقت بخوانید و ضمن خواندن ، سعی كنید به سئوالهایی كه در مرحله سئوال كردن مطرح شده بود ، پاسخ دهید . در باره مطالبی كه می خوانید تامل كنید و بكوشید بین آن مطالب و اطلاعات قبلی خود ارتباط بر قرار كنید . می توانید زیر واژه ها یا عبارات كلیدی خط بكشید . اما میزان آن از 10 تا 15 درصد متن تجاوز نكند. اگر مقصود از خط كشیدن زیر مطالب ، مشخص كردن واژه ها یا عبارات كلیدی برای مرور بعدی باشد ، خط كشدین زیادی زیر مطالب ، مغایر با چنین هدفی است. تا وقتی تمام مطالب بخش معینی را نخوانده اید یا با همه مفاهیم كلیدی آشنا نشده اید و اهمیت نسبی آنها را ارزیابی نكرده اید ، یادداشت بر ندارید. در خاتمه خلاصه فصل را از زبان خودتان نوشته و اشكالات احتمالی را با مرور فصل بر طرف كنید.

4 - مرحله ب ( به خود پس دادن )

پس از خواندن هر بخش ، سعی كنید مفاهیم اصلی را به خاطر آورید و اطلاعات را از حفظ با خود بگوئید . مفاهیم را به زبان خود بازگو كنید و اطلاعات را ترجیحا با صدای بلند ( و اگر تنها نیستید ، زیر لب ) تكرار كنید . مطالبی را كه به یاد می آورید با متن كتاب تطبیق دهید تا مطمئن شوید كه آنها را كامل و درست حفظ كرده اید. به خود پس دادن مطلب كمك می كند كه به كمبود اطلاعات خود پی ببرید و آن را در ذهن خود سازماندهی كنید. پس از آنكه بخشی از فصل را به این شیوه مطالعه كردید ، به بخش بعدی بپردازید و دوباره مراحل سئوال كردن ، خواندن و به خود پس دادن را تكرار كنید.

5 - مرحله آ ( آزمون )

پس از خواندن مطالب فصل باید به آزمون و مرور مطالب بپردازید . با مراجعه به یادداشتهایتان ، ببینید چه مقدار از مفاهیم اصلی را به یاد دارید. سعی كنید بفهمید چه پیوندی بین مطالب مختلف وجود دارد و این مطالب چگونه در فصل ، سازمان بندی شده اند. در مرحله آزمون ممكن است مجبور شوید فصل را ورق بزنید تا صحت مفاهیم و مطالب كلیدی حفظ شده را وارسی كنید در این مرحله باید چكیده فصل را بخوانید و ضمن آن جزئیات مربوط به هر یك از نكات چكیده را در نظر آورید. مرحله آزمون را هرگز به شب امتحان موكول نكنید . نخستین مرور، مطالب فصل باید بلافاصله پس از خواندن انجام شود.

پژوهشها حاكی از آن است كه روش پس خبا روش بسیار مفیدی است و مسلما كارآمدتر از روش روخوانی ساده مطالب است . در این روش مخصوصا به خود پس دادن مطالب نقش بسیار مهمی دارد. اختصاص بخش عمده زمان مطالعه به یاد آوری فعال مطالب بهتر از آن است كه تمام وقت خود را صرف خواندن و بازخوانی مطلب كنید. بررسیها موید این نكته اند كه خواندن چكیده فصل بیش از مطالعه سراسر فصل ، كارآمدی دارد. خواندن چكیده پیش از خواندن فصل ، چشم اندازی كلی از فصل فراهم می كند كه خواننده را در سازماندهی مطالب در حین خواندن مطالب فصل یاری می دهد. حتی اگر نخواهید روش پس خبا را به طور كامل دنبال كنید بهتر است از فواید به خود پس دادن مطلب و نیز مطالعه چكیده فصل پیش از خواندن مطالب فصل ، غفلت نورزید.

این نكات را فراموش نكنید.

برای اینكه مطالبی در ذهن بماند باید سازمان بندی شود - با مطالب قبلی پیوند زده شود - تكرار شود ـ به خود پس داده شود - خلاصه بندی و یادداشت گردد. و مجددا یادآوری گردد.

1ـ یك مكان معین را برای  مطالعه كرن تخصیص دهید. آیا شما مكانی را در اختیار دارید، كه در آن با خودتان خلوت كنید؟

اگر تصمیم به مطالعه كردن دارید، باید بهترین مكان ممكن را برای این كار پیدا كنید. البته این مكان حتما باید آرام و بی سرو صدا باشد و درآن شخص در اثر صداهایی مانند رادیو، تلویزیون و سرو صدای اشخاص دچار گیجی نشود. اما این مسئله  كاملا هم قطعی نمی باشد. چون 80% مطالعه دانشجویان در اتاق خودشان انجام می‌شود نه در كتابخانه.

مكانی كه شما در آن به مطالعه می‌پردازید و هیچ كار دیگری در آن انجام نمی‌دهید، بهترین چیز ممكن در دنیا می باشد. پس از مدتی، مطالعه كردن به رفتاری مناسب با آن محیط ویژه تبدیل میشود. سپس در هرجایی كه در این دنیا قرار بگیرید، فكر می‌كنید باید كار متناسب آن محل را انجام دهید. به این روش توجه كنید:

هنگامیكه وارد كلاس درس می‌شوید ومی‌نشینید، كارتان را با توجه به حرفهای استاد شروع می‌كنید،. در این جا نگرشها و توجه و رفتارتان به طور خودكار عمل می‌كنند. برای اینكه قبلا آن اتاق با چیزهایی مانند درس و گوش دادن وغیره مرتبط شده است چنانچه موقعیت این مكان ( كلاس درس ) را برای جاهای دیگر هم بوجود بیاورید،‌ در می‌یابید كه در آن مكانها هم آسانتر می‌نشینید و مطالعه می‌كنید.

2ـ‌  قبل از شروع یك تكلیف، زمانی را كه برای پایان دادن به آن انتظار دارید برروی یك صفحه بنویسید. گزارشی از اهداف مورد نظرتان تهیه كنید. این مرحله در كل، زمانی را تلف نمی‌كند. اما می‌تواند بسیار مفید باشد. این مرحله ممكن است فشار خیلی كمی بر روی شما داشته باشد و در نتیجه رفتار مطالعه شما به صورت ثابتی بهبود می‌یابد. صفحه‌ای كه بر روی آن اهدافتان را یادداشت كرده‌اید، بعنوان شاخصی از كارآمدی روش مطالعه تان نگهداری كنید. سعی كنید هر روز هنگام عصر سطح اهدافتان را بطور جزئی افزایش دهید، سعی نكیند كه درجه اهدافتان را به صورت رؤیایی بالا ببرید. فقط اهداف را بافاصله زمانی كم افزایش دهید.

3ـ با انتخاب نمادهای اجتماعی كه به مطالعه مربوط است، توانایی تمركزتان را تقویت كنید. در این رابطه شکل خاصی از لباس مثلا یك كلاه، روسری ، یك مجسمه جدید و یا یك تو‌تم را انتخاب كنید. قبل از اینكه مطالعه را شروع كنید، كلاه را بپوشید یا مجسمه كوچكتان را بر روی میز قرار دهید. این اعمال از دو راه به تمركز شما كمك می كنند. اول از همه، علامتی برای اشخاص دیگر است مبنی بر اینكه در حال كاركردن هستید و
 محترمانه از آنها می‌خواهید كه مزاحم شما نشوند ( تمركزتان را به هم نزنند ). دوم، برگزار كردن این مراسم كوتاه و منظم  به شما در انجام دادن  كارتان كمك میكند  اما به هنگام نامه نوشتن، تخیل كردن و یا پرسه زدن در اطراف،از مجسمه یا كلاهتان استفاده نكنید. استفاده از این روش را فقط به زمان مطالعه اختصاص دهید. اگر جادویتان علاوه بر كتاب با چیزهایی دیگر نیز مرتبط شده بدنبال یك نماد دیگر باشید. باید مواظب باشید كه
 نمادهایتان به نشانه‌ای برای برانگیختن رؤیا ها تبدیل نشوند .

4ـ اگر حواستان پرت شده است، بایستید و رویتان را از كتابهایتان برگردانید: در حالی كه به كتاب خیره شده ودر مورد قوی‌تر شدن ضعف تان با خود نجوا می كنید. پشت میزتان ننشینید، اگر این كار را بكنید بعد از مدتی مطالعه با رؤیا پردازی و احساس گناه مرتبط خواهد شد و اگر مجبور به تخیل هستید كه همه ما گاهی انجام می دهیم بلند شده و در اتاق قدم بزنید. اتاق را ترك نكنید. فقط بایستد و در حالی كه به تكالیف درسی تان نگاه نمی كنید به تخیل بپردازید. عمل فیزیكی ایستادن، فكر شما را بر روی كارتان متمركز می‌سازد. در این مورد سعی كنید. بزودی متوجه می‌شوید گفتن این جمله به خود كه " من بای بایستم"به شما در متمركز كردن حواستا كمك می‌كند.

5ـ در آخر هر صفحه مكث كنید. و وقتیكه مشغول خواندن هستید، آهسته تا 10 بشمارید. این ایده‌ای است كه زمان مطالعه شما را ممكن است افزایش دهد. اگر هنگام خواندن افكارتان آشفته است و نمی‌توانید تمركز داشته باشید، این كار برای شما سودمند است. اگر در حین مطالعه كسی از شما سؤال كند كه " چقدر خوانده اید " شما تنها به او جواب دهید: " در حدود سی دقیقه ". این روش را به كار ببرید اما به خاطر داشته باشید این راه فقط به عنوان یك راه حل اضطراری برای نداشتن تمركز به كار می‌رود.

6ـ برای شروع مطالعه، زمان معینی را اختصاص دهید. رفتار و عادات معین همیشه در طی روز در زمان مربوط به خودشان رخ می دهند . اگر یك روز خود را مورد بررسی قرار دهید ، در می یابید كه همیشه كارهای معینی را در زمانهای پیش بینی شده ای انجام می دهید . ممكن است كه این مسئله درروزهای مختلف، تغییراتی داشته باشد اما عموما بعضی از رفتارهای شما به صورت عادی دارای وقت بخصوصی می‌باشند. اگر با خودتان رو راست وصادق باشید، در‌‌‌ می یابید كه شروع كردن رفتارهای كنترل شده توسط زمان، كاری نسبتا ساده است. مسئله مورد توجه این است  كه اگر بتوانید بطور عادتی مطالعه كنید یا حداقل قسمتی از مطالعه روزانه خود را انجام دهید ،بعدها شروع آن آسانتر خواهد بود . سعی كنید زمان مطالعه را به صورت عادتی در آورید و به آنچه كه قبل از شروع مطالعه انجام می دهید، دقت كنید. این یك روش برای بهتر كردن تمركزتان است .

7ـ درست قبل از شروع زمان مطالعه ، هیچ كار ناتمامی را شروع نكنید. بسیاری از مردم در مورد كارهایی كه نسبت به انجامشان تعهد دارند و نیمه تمام مانده اند ، فكر می كنند . آنها مجبور هستند كه این كار ها را انجام دهند تا از تعهدی كه دارند، رهائی یابند . فعالیتهای نیمه تمام معمولا بیشتر از كارهای تكمیل شده ، ذهن را مشغول می‌كنند. اگر عقیده مذكور را درباره عادت تخیل كرد بكار ببرید، متوجه خواهید شد كه فعالیت ها و تكالیف ناتمام در مقایسه با آنهایی تمام شده‌اند، بیشتر موجب تخیل ورؤیا پرد ازی می‌گردند. بنابراین وقتیكه می‌دانید به زمان مطالعه كه خودتان آن را انتخاب كرده‌اید، نزدیك می‌شوید ذهنتان را درگیر مسائل پیچیده و بحث‌های طولانی نكنید.

سعی كنید كه به زمان مخصوص مطالعه عادت كنید وبه اعمالی كه قبل از شروع مطالعه انجام می دهید ، توجه كنید . این راهی برای بالا بردن توانایی تمركز شماست.

8ـ اهداف كوتاه مدت ومنظمی را برای خود در نظر بگیرید. این زمان را به زیر مجموعه‌هایی تقسیم كنید وقتیكه اولین صفحه را تمام كردید، زمان خاصی را برای این كار اختصاص دهید. اگر ریاضی می‌خوانید ، زمانی را برای حل هر مسئله در نظر بگیرید. به عبارت دیگر تكالیف تان را به واحدهای كوچكی تقسیم كنید . برای همه اهداف معین شده زمانی را تعیین كنید . این شیوه توانایی شما را برای مطالعه كردن ، افزایش می دهد بدون اینكه تمركزتان را از دست بدهید.

9 ـ از یك دفترچه یادداشت به عنوان یاد یار استفاده كنید. ترفند دیگری كه به شما در با لا بردن تمر كز كمك می كند ، قرار دادن یك مداد و كاغذ در كنار دفتر یادداشت شما است . اگر در هنگام مطالعه ، ذهنتان مشغول مسائلی می شود كه باید آن را انجام دهید آن را در دفترچه یاد داشت كنید در این صورت مطمئن می شوید كه در صورت نگاه كردن به دفترچه متوجه كارهایی كه باید انجام دهید خواهید شد. نگرانی در مورد فراموش كردن كارهایی كه باید انجام دهید، ممكن است موجب اختلال در مطالعه شود.

10ـ قبل از اینكه مطالعه را شروع كنید، استراحت كنید. برای تمركز داشتن از خودتان بپرسید: آیا مطالعه وكار كردن بر روی كتاب، چیزی است كه مرا بترساند؟

اگر مجبور باشید كه موارد ناخوشایندی را مطالعه كنید و شما می‌دانید كه از خواندن آن مطالب احساس بدی به شما دست می‌دهد، چه عكس العملی نشان می‌دهید ؟ احتمالا مطالعه را متوقف كرده و مشغول خیالبافی می‌شوید ودلایل خوبی برای متوقف كردن مطالعه پیدا می‌كنید. اگر اینگونه عمل كنید می‌توان گفت كه اضطراب یادگیری دارید،تنها راه از بین بردن اضطراب یادگیری، یادگرفتن این مطلب است كه چگونه استراحت كنیم. اگر از لحاظ حسمی و روحی كاملا استراحت كرده باشید، تقریبا غیر ممكن است كه هیچ نگرانی از خواندن به خود راه دهید. كتاب را با آرامش مطالعه كنید نه با هیجان و اضطراب. وقت مطالعه، مطالعه كنید ونگرانی رابرای زمان خودش بگذارید. هردو را در یك زمان انجام ندهید.

                                                                                                    مترجم :فاطمه منعكس

                                                                                     كارشناس مركز مشاوره دانشگاه تهران  

                                                                           http://iransco.org/Br_MohItmotAle.asp

حتما دقت کردید ، هر دفعه ای که هر کسی ، خودارضایی (استمنا) می کنه ، یه چیزی ، یه عاملی باعث تحریکش شده ، که بعدش رفته و خودارضایی کرده ...

هر دفعه ، یه عاملی ، باعث آغاز تحریک میشه ، عکس ، فیلم ، نوشته یا فکرتحریک کننده و یا هر چیز دیگه ...

مهمترین و کلیدی ترین اصول ، برای ترک خودارضایی این است که : عوامل تحریک کننده رو از خودمون دور کنیم و یا ، به عوامل تحریک کننده نزدیک نشیم ، بلندترین قدم برای ترک استمنا ، رعایت همین نکته هست ، دوری از عوامل تحریک کننده ...

بچه ها ، خیلی مراقب چشمهاتون ، مراقب نگاهاتون باشید ، از قدیم گفتند : هر چه دیده بیند ، دل کند یاد ، هر چیز تحریک کننده ای که می بینید ، در حافظتون ثبت میشه ، بعدش بر علیه تون استفاده میشه ، همون مواردی که در ذهنتون ثبت کردید ، همونا باعث تحریک میشن ، نگاهتون رو خیلی کنترل کنید ، جایگاه ذهن و حافظه ما ، خیلی با ارزش تر از این حرفها هستند ، حافظه ما رو خدا هدیه داده ، نباید غیر خدا رو ، داخلش راه بدهیم ، آیا ارزش ذهن و حافظه ما ، در حد این تصاویر تحریک کننده هست ؟؟؟

یه نکته مهم دیگه ، اینه که : هر دفعه ، یه فکر تحریک کننده ای تو ذهنتون اومد ، تمام تلاشتون رو انجام بدید که  همون اولش ، اون فکر رو تمومش کنید ، نباید به افکار تحریک کننده بال و پر داد ، هر چی بیشتر به یه موضوع تحریک کننده ، فکر کنید ، نجات یافتن از استمنا ، سخت تر میشه ، پس تا ، قدرت فکرهای تحریک کننده زیاد نشده  متوقفش کنید ، این نکته خیلی مهمیه ...

حالا به هر دلیلی ، هر وقت انجام خودارضایی رو ، در یک قدمی خودتون دیدید و پیش بینی شکستن توبتون رو کردید ، متمرکز بشید به لحظات غیر قابل تحمل بعد از خودارضایی کردن  ...

اینکه اعصاب آدم خرد میشه ، افسردگی می گیره، احساس می کنه تمام عباداتش، تمام راز و نیازش ، گریه هاش  همشون کم ارزش شده ، اینکه کار حرام انجام داده ، اینکه دل امام زمانش رو ناراحت کرده ، اینکه به جسمش ، به روحش آسیب جدی زده ، بچه ها ، اثر تخریب کنندگی خودارضایی به بدن آدم ، مثل قدرت تخریب یه بمب اتم می مونه ، حتما تجربه کردید که بعد از انجام خودارضایی ، آدم به طرز عجیبی بی حال میشه ، قیافه آدم زرد و زار میشه ، بدن آدم شل میشه ، انگار بدن دیگه قوتی نداره ، اینا همش به خاطر اینه که ، استمنا انرژی فوق العاده زیادی از آدم می گیره ، خودارضایی بدن آدم رو داغون میکنه ...

وقتی به این چیزها فکر کنید ، حتما با خودتون میگید ، اصلا نمی ارزه به خاطر لحظاتی فوق العاده زود گذر ، این همه مشکلات رو به جون بخرم ، مشکلات فراوان روحی ، اعصاب خردی ، افسردگی ، گوشه گیری و انزوا و مشکلات جسمی ، تحلیل رفتن نیروی بدن ، آسیب رساندن به تک تک سلولهای بدن ( چون منی {مایعی که از انسان ، خارج می شود} ، تمام عضوهای بدن ، شنوایی ، دیداری و غیره رو تقویت می کنه ) شاید یکی از دلایل کبیره بودن این گناه ، همین آسیب فوق العاده زیادش به بدن آدمه ...

هر موقع که ، به خودارضایی کردن نزدیک شدید ، به اون گرفتاری ها و مشکلات و ناراحتی های بعدش فکر کنید ، با خودتون دو دو تا ، چهارتا کنید ، ببینید اصلا می صرفه ؟ حس لحظات کوتاه و زودگذر خودارضایی ، به کوله باری از سختی های بعدش می ارزه ؟؟؟

در لحظات سخت توبه ، به گرفتاری های پس از انجام خودارضایی فکر کنید ، به این فکر کنید که ثانیه به ثانیه تحمل و ایستادگی در برابر گناه ، در پرونده اعمالتون داره ثبت و ذخیره میشه ، خدا در پیش فرشته هاش ، به وجود بنده ای مثل شما ، افتخار می کنه ...

بچه ها ، اگه برای اولین بار است که از این وبلاگ دیدن می کنید ، حتما و حتما ، تمام صفحات این وبلاگ رو بخونید ، به همه نکات این وبلاگ توجه کنید ، به من و به خیلی ها ، کمک کرده ، خود من ، بیشتر از چهل روز هست که پاکم ، حتما و حتما ، به قسمت نظرات بروید و از خودتون ، از تجربیاتتون به من و بقیه بازدید کنندگان این وبلاگ بگید ، شاید گفتن یک نکته از شما ، به یکسری خیلی کمک بکنه ، حتما نظراتتون رو درباره نوشته ها و مطالب این وبلاگ ، از طریق قسمت نظرات به من اعلام کنید ، حتی شما دوست عزیز ! منتظر نظرات شما هستم ...

و در پایان سه حدیث تکان دهنده و در عین حال ، امید دهنده برایتان نقل می کنم :

حضرت علی(ع) می‌فرماید : ترك گناه سخت است ، ولی ترك بهشت سخت‌تر است .

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله  فرمود : هر كس بر حرامى دست یابد و به خاطر ترس از خدا آن را رها سازد ، خداوند ، در دنیا و پیش از قیامت ، بهتر از آن را برایش مقدّر مى ‏كند  .

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله : هرگاه قیامت بر پا شود ، خداوند ، براى گروهى از امّت من ، بال‏هایى قرار مى ‏دهد كه با آنها ، از قبرها به سوى بهشتْ پرواز كنند ، در آن گردش می کنند و هر گونه خواستند ، از نعمت‏ها بهره می برند ، فرشتگان به آنان مى ‏گویند : آیا حسابرسى را دیدید؟
مى ‏گویند : ما حسابرسى ندیدیم .
مى ‏پُرسند : از صراط ، عبور كردید؟
مى ‏گویند : ما صراطى ندیدیم .
مى‏ پرسند : جهنّم را دیدید؟
مى ‏گویند : چیزى ندیدیم .
آن گاه ، فرشتگان مى ‏گویند : از امّتِ چه كسى هستید؟
مى ‏گویند : از امّت محمّد صلی الله علیه و آله .
مى‏ گویند : شما را به خدا سوگند ، بگویید رفتارتان در دنیا چه بود؟
می گویند : دو خصلت در ما بود و بدان دو خصلت ، خداوند ، ما را بدین پایه از رحمت خویش رسانید . 
مى ‏پرسند : آن دو خصلت چیست؟
مى ‏گویند : هرگاه در خلوت بودیم ، شرم داشتیم نافرمانى خدا كنیم و به اندكى كه روزى ما بود ، خشنود بودیم .
فرشتگان مى ‏گویند : این منزلت ، سزاوار شماست .

[ همین پایین  ، به قسمت نظرات بروید و نظر بگذارید ، منتظر نظرات شما هستم .] 

بچه ها ، هر وقت که احساس کردید داره کم میارید و احتمال داره خودارضایی کنید ، به این فکر کنید همه این حس شهوت و گناه ، در طی لحظاتی کوتاه ، تموم میشه ، یعنی تمام مدت زمان خودارضایی ، لحظاتی بیشتر طول نمیکشه و خیلی و خیلی سریع تموم میشه ، تمام حس گناه و شهوت ، فقط و فقط برای لحظاتی کوتاهه ، آیا این لحظات کوتاه می ارزه ، تا مدتها و ساعات طولانی خوب بودن خودمون رو خراب کنیم ...
اگر به هر دلیلی توبه خودتون رو شکوندید ، باز هم توبه ، به مراتب از دست روی دست گذاشتن بهتره و در ادامه ، در صورت نشکوندن توبه جدید ، به گفته خدا و امامان ( علیهم السلام) تمام خودارضایی های گذشته امون قلم عفو و بخشش میخوره ...
به قول یکی از بازدید کنندگان این وبلاگ ( یه گناه کار) :

                     بازا بازا ، هر آنچه هستی بازا

                                                             گر کافر و گر بت پرستی بازا

                این درگه ما ، درگه نومیدی نیست

                                                             صد بار اگر توبه شکستی بازا

دوباره توصیه می کنم تمام صفحات این وبلاگ ، تمام مطالب این وبلاگ رو کامل بخونید و به نکاتش عمل کنید ...
حتما به قسمت نظرات بروید و از شرایط و تجربیات خودتون بگید ، مطمئنا به همه کمک می کنه ...

بسم الله الرحمن الرحیم

دستورهاى ده گانه
گفتیم خطر و زیان انحرافات جنسى مخصوصاً «استمنا» MASTURDATIONكه گاهى به تناسب یك افسانه تاریخى «اونانیسم» نیز نامیده مى شود. اگر چه غیر قابل انكار است، زیرا به زودى شكل «اعتیاد» به خود مى گیرد، اعتیادى ریشه دار و كشنده تا آن جا كه گاه در یك روز چندین بار دامان مرتكبین خود را آلوده مى سازد،و حتّى طبق اعتراف صریح بعضى از مبتلایان گاهى كارشان به جایى مى رسد كه تنها با «تصوّر و فكر»! بدون هیچ گونه عمل دیگر مایع مخصوص از آنها دفع مى گردد.

ولى از آن خطرناك تر یأس و نومیدى از مبارزه با این اعتیاد است، زیرا این نومیدى بزرگ ترین سدّ راه نجات مبتلایان خواهد شد و واكنش هاى فوق العاده نامطلوب روحى در آنها ایجاد خودهد كرد.

مبتلایان باید اطمینان كامل داشته باشند كه اگر بخواهند مى توانند در مبارزه با این عادت شوم پیروز گردند، و حتّى عمده آثار آن را از وجود خود برچینند، خواه دوران این مبارزه كوتاه یا طولانى باشد.

آنها هرگز نباید به خود تلقین كنند كه این اعتیاد تا آخر عمر از آنها دست بردار نیست و یا آثار آن همچنان باقى خواهد ماند.

منتها باید با هوشیارى كامل و تصمیم قاطع و به كار بستن «دستورهاى آینده» به مبارزه پى گیرى برخیزند.

كسانى كه از چنگال این عادات شوم نجات یافته اند باید قدر پاكى خود را بدانند، و در حفظ آن نهایت مراقبت را بنمایند، از هر گونه وسوسه شیطانى در این راه بپرهیزند، و با هیچ قیمتى سرنوشت خود را به دست افراد گمراه و معاشران منحرف نسپارند.

همان طور كه سابقاً هم اشاره كردیم شرط پیروزى قطعى در مبارزه با هر نوع اعتیاد غلط - اعم از اعتیادهاى خطرناك جنسى یا اعتیادهاى دیگر - پس از «امیدوارى و اطمینان به پیروزى» داشتن تصمیم قاطع است.

تصمیمى آهنین و محكم و متّكى به ایمان و شخصیت و شرافت و وجدان.

تصمیمى راسخ و غیر قابل عدول.

حتّى اگر به عللى این تصمیم ده بار هم شكسته شد مجدداً، بلكه قاطع تر و راسخ تر باید تصمیم بگیرند و با همان امیدوارى و ایمان تصمیم خود را تجدید كنند.

زیرا سرانجام آثار این تصمیم ها در ناخودآگاه آنها اثر گذارده و هنگامى كه روى هم متراكم شد تأثیر خود را خواهد بخشید.

امّا مسلّماً و بدون تردید اگر این تصمیم شكسته نشود خیلى زودتر آثار این عادات شوم از روح و جسم آنها برچیده خواهد شد.

بدیهى است این گونه افراد اگر رابطه و پیوند نزدیكى با خداى خود برقرار سازند و با تمام ذرات وجود خود از ساحت مقدّس او استمداد جویند، و به لطف او امیدوار و دلگرم باشند در پرتو این ایمان مذهبى خیلى زودتر نتیجه خواهند گرفت.


* * *

اكنون كه این مراحل پیموده شد باید امور زیر را دقیقاً به كار بندند.

ممكن است این امور در نظر بعضى ساده جلوه كند، ولى هنگام عمل روشن مى شود كه اثر معجزه آسایى دارد.

1- اجتناب از هر گونه تحریك مصنوعى

اگر جوانان انتظار داشته باشند كه هر شب در سینما یا در برابر تلویزیون ناظر صحنه هاى هوس آلود «فیلم هاى س *ك**_س**ى» باشند، و همه روز قسمت مهمى از وقت گران بهاى خود را به مطالعه «رمان هاى عشقى» و تماشاى «عكس هاى شهوت انگیز» مجلات فاسد و مبتذل بگذرانند، و در كوچه و خیابان با ولع تمام اندام برهنه زنان و دختران را ورانداز كنند، و با این همه باز هیچ گونه آلودگى پیدا نكنند سخت در اشتباهند.

این گونه «تحریكات مصنوعى» كه هیچ گونه ضرورتى هم ندارد، مسیر فكر هر جوانى را از مسائل اصولى زندگى تغییر مى دهد و به سوى مسائل جنسى، آن هم به صورت حاد و طغیانگر، مى كشاند.

شب و روز، آنها را در یك حال اضطراب دائمى عصبى كه آثار نامطلوب آن بر تمام وجود آنان سایه خواهد افكند نگه مى دارد.

همه جوانان عزیز - مخصوصاً آنهایى كه داراى پاره اى از عادت هاى غلط جنسى هستند - باید به شدت از این گونه امور بپرهیزند، از دیدن این فیلم ها، و مطالعه آن رمان ها و هر گونه چشم چرانى عمدى اجتناب ورزند، آرامش فكرى خود را بى جهت بر هم نزنند، و اعصاب نیرومند خود را با هیجان هاى دائمى تضعیف نكنند.

براى موفقیت در این قسمت لازم است سرگرمى هاى سالم و مناسبى براى اوقات فراغت خود انتخاب نمایند و به كمك دوستان خود برنامه هاى صحیحى براى این اوقات تنظیم كنند.

این سرگرمى ها ممكن است:

ورزش هاى فردى و دسته جمعى

پیاده روى در هواى آزاد

مطالعه كتب سودمند و مفید

پرورش گل در منزل و به طور كلى كارهاى كشاورزى،

كارهاى دستى

جمع آورى اشعار

تهیه كلكسیون هاى عكس و تمبر و مانند اینها.

شركت در انجمن هاى گوناگون و كنفرانس هاى علمى یا اخلاقى، باشد.(1)


* * *


2- تهیه برنامه فشرده و تمام وقت

جوانان باید بطور حتم براى تمام شبانه روز خود برنامه تنظیم كنند به طورى كه یك ساعت وقت بیكار و بدون برنامه نداشته باشند.

نمى گوییم مرتباً درس بخوانند یا كار كنند، بلكه مى گوییم اگر تفریح یا ورزش هم دارند برنامه داشته باشند، و یك ساعت خالى از برنامه نباشد.

جوانان باید بدانند بزرگ ترین بدبختى براى یك جوان این است كه وقت هاى خالى از هر گونه برنامه داشته باشد.

خطرناك» به وسیله مطبوعات هدف نشر داده شده قسمت قابل توجّهى از سرگرمى هاى سالم تشریح گردیده است.



ممكن است جوانى بیكار باشد و جویاى كار، امّا در عین حال براى شب و روز خود برنامه اى تهیه كند، اعم از مطالعه و تفریح و استراحت و مانند آن.

حتى اگر جوانان بتوانند برنامه روزانه خود را كمى بیش از مقدار وقتشان تنظیم كنند به طورى كه فكر آنها حتى یك لحظه بیكار به معناى واقعى نباشد بهتر است، زیرا اشتغالات فراوان فكرى، اثر عمیقى در انصراف فكر از آن عادات شوم دارد.

بسیار دیده شده كه افراد معتاد به سیگار در روزهاى تعطیلى چند برابر روزهایى كه مشغول كار هستند سیگار دود مى كنند، این تفاوت فاحش، اثر همان اشتغال فكر و اعصاب و بدن به كارهاى مثبت و انصراف از كارهاى بیهوده یا زیان آور در ایّام غیر تعطیلى است.

خلاصه افرادى كه گرفتار اعتیادهاى غلط جنسى هستند اگر برنامه مشغول كننده اى براى تمام وقت خود نداشته باشند به آسانى نمى توانند این عادت را از سر خود دور كنند، و تهیه چنین برنامه اى از مؤثرترین عوامل ترك اعتیاد است، و مطمئناً با تهیه چنین برنامه اى قسمت مهمى از مشكلات ترك این اعتیاد را پشت سر خود خواهند گذاشت.

3- توجّه مخصوص به ورزش

معروف است ورزشكاران نسبت به مسائل جنسى كم علاقه هستند، چون ورزش مقدار فراوانى از انرژى هاى بدنى و فكرى آنها را به خود اختصاص مى دهد و طبعاً از مسائل دیگر كم مى كند.

به همین دلیل براى جلوگیرى از تحریكات زیاد جنسى لازم است جوانان برنامه هاى وسیع و متنوع ورزشى انتخاب كنند.

مبتلایان به این عادت شوم غالباً افرادى گوشه گیر، منزوى كم تحرك و خمود هستند و همین گوشه گیرى و انزوا و عدم تحرك وضع آنها را تشدید مى كند، و اگر از این وضع به كلى در آیند و زندگى خود را با تحرك زیاد بیامیزند اثر عمیقى در بهبود حال آنها و ترك عادتشان خواهد بخشید.

این گونه افراد معمولا اعصاب ضعیف و ناتوانى دارند، و ورزش هاى متنوع و مناسب در تقویت اعصاب آنها فوق العاده مؤثّر است.

این افراد هر چه وقت اضافى و خالى از برنامه دارند باید به بازى هاى گوناگون ورزشى و یا پیاده روى در هواى آزاد تخصیص دهند تا هم سلامت از دست رفته خود را باز یابند و هم قسمتى از انرژى هاى جسمى و فكرى آنها متوجه این قسمت گردد.

به همان اندازه كه تحرّك و ورزش هاى فردى و دسته جمعى براى آنها مفید است، انزوا و به گوشه اى خزیدن و در فكر فرو رفتن براى این قبیل افراد سم مهلك است كه باید به هر قیمتى شده از آن دورى گزینند.

این توصیه را فراموش نكنید و آثار معجزه آساى آن را ببینید، در روز آن قدر ورزش كنید كه خسته شوید و شب هنگام به محض این كه در بستر آرمیدید در خواب عمیقى فرو خواهید رفت و از شر بسیارى از خیالات و افكار مضر و كشنده كه در این موقع به سراغ جوانان مى آید در امان خواهید بود!


* * *

4- باید عادتى جانشین عادتى گردد

روانشناسان مى گویند: براى ترك یك عادت بد حتماً باید به سراغ عادت خوب رفت و آن را جانشین عادت بد نمود.

مثلا كسانى كه عادت به قمار دارند، و با این كه تمام زیان هاى آن را مى بینند و حس مى كنند، باز حاضر نیستند آن را ترك گویند، و به گفته خودشان وقت قمار كه مى رسد نمى فهمند چه نیرویى آنها را مانند یك اسیر و برده به سوى این عمل كه عقل و وجدانشان آن را محكوم ساخته مى كشاند؟!، چنین كسانى براى این كه بر این عادات غلط پیروز شوند حتماً باید در همان ساعات، بازى صحیحى را (مانند یك مسابقه ورزشى سالم) جانشین بازى قمار كنند تا این عادت بد به اصطلاح از سر آنها بپرد.

و به عبارت دیگر انرژى خاصى كه تحت تأثیر انگیزه عادت در آن حال تحریك مى گردد به این سمت كشیده شود و مصرف گردد بدون این كه هیچ گونه واكنش نامطلوبى داشته باشد (دقت كنید).

در مورد عادات بد جنسى باید درست در همان ساعاتى كه انگیزه آن در مبتلایان تولید مى شود به سراغ برنامه خاصى براى چنین ساعتى از قبل پیش بینى كرده اند بروند، به سراغ مسابقه علمى، ورزشى، مسابقه هوش، مطالعه یك اثر جالب، یك ورزش مورد علاقه مانند كوهنوردى، اسب سوارى و... این كار را آن قدر ادامه دهند كه جانشین عادت بد سابق گردد.

* * *

5- پرهیز مطلق از تنهایى

این گونه افراد باید حتماً و بدون هیچ گونه قید و شرط از تنها ماندن به شدت اجتناب كنند.

هرگز تنها نباشند; در خانه تنها نمانند، شب در اطاق تنها نخوابند، تنها براى مطالعه به نقاط خلوت نروند.

و به محض این كه در محیطى احساس كردند تنها هستند از آن محیط بیرون بروند.

این گونه افراد مخصوصاً باید این نكته را فراموش نكنند كه به مجرد این كه نخستین تحریك را در خود حس مى كنند بلافاصله برخیزند و سرگرم كار دیگرى شوند. فراموش كردن این تذكر غالباً گران تمام مى شود.

تنهایى، محیط كاملا مساعدى است براى پرورش میكرب این اعتیاد در فكر هر جوان، و تمام جوانانى كه مى خواهند خوشبخت و سالم و از خطرات عظیم استمنا در امان باشند باید از تنهایى بپرهیزند.



6- ازدواج در نخستین فرصت

این افراد اگر امكاناتشان اجازه مى دهد باید در نخستین فرصت ازدواج كنند حتى اگر امكانات آنها «تنها» براى انتخاب نامزد (البتّه نامزد مشروع كه عقد شرعى آن اجرا شده باشد) فراهم است باید این فرصت را نیز از دست ندهند.

خلاصه ازدواج تأثیر قابل توجّهى در مبارزه با این انحراف جنسى دارد و در صورتى كه دامنهة توقّعات را كوتاه و تشریفات زاید و بیجا را از آن حذف كنند كارى است بسیار سهل و ساده و آسان، ولى متأسفانه یك سلسله اوهام و قیود غلط، دست و پاى غالب طبقات را - اعم از تحصیل كرده و بى سواد - در این قسمت بسته است.

بعضى از جوانان معتاد از ازدواج وحشت دارند، ولى این وحشت كاملا بى اساس است زیرا با به كار بستن دستورها هم ترك این اعتیاد آسان است و هم پیروزى در تمام مراحل ازدواج و زناشویى.



7- تلقین و تقویت اراده

«تلقین» نیز در مبارزه با این عادت رُل مهمى را بازى مى كند.

افراد معتاد باید مرتباً به خود تلقین كنند كه به خوبى قادر هستند این عادت زشت را ترك گویند.

براى این كه تلقین در آنها اثر قوى و سریع ببخشد آن طور كه یكى از اطباى روانشناس دكتر «ویكتور پوشه فرانسوى» مى گوید: - باید تلقین را به صورت زیر چندین روز پشت سر هم ادامه دهند - همه روز در محل آرامى كه چیزى فكر آنها را به خود مشغول نسازد، فكر خود را متمركز ساخته و با كلمات شمرده و محكم این جمله را تكرار كنند: «من به خوبى قادر هستم این عادت بد را از خود دور كنم، من قادرم»! تكرار این تلقین ساده اثر عجیبى در تقویت روحیه و ترك این عادت و هر عادت بدى دارد. (مى توانید آزمایش كنید).

علاوه بر این باید براى تقویّت اراده از مطالعه كتاب هاى روانى كه براى تحكیم و رشد شخصیت و تقویت اراده نوشته شده است غفلت نورزند، زیرا همان طور كه دانستیم - و همه معتادانى كه موفق به ترك این عادت بد و سایر اعتیادهاى ناپسند شده اند اعتراف دارند - نخستین گام در این راه «اراده و تصمیم» است.
* * *

8- پرهیز كامل

از معاشرت و همنشینى با افراد منحرف و مبتلا به این عادت بد، در همه اوقات مخصوصاً دوران مبارزه، باید به طور مطلق دورى جست همان طور كه از مبتلایان به «وبا» فرار مى كنند. علاوه بر این باید زیان ها و عواقب دردناك و مرگبار این عمل را هرگز از خاطر خود دور ندارند و هرگز گوش به سخنان وسوسه انگیز این و آن ندهند.

نقش معاشران بد و فاسد در ابتلاى به این انحراف، و ادامه آن، بسیار عجیب است آنها براى این كه كمتر احساس گناه و بدبختى كنند سعى دارند افراد دیگرى را نیز مبتلا سازند و به سرنوشت غم انگیز خود گرفتار نمایند، لذا همواره مى كوشند با سخنان وسوسه انگیز این عمل شوم و زشت را لذت بخش و كم ضرر جلوه دهند، ولى جوانان بیدار هرگز در دام وسوسه هاى شیطانى آنها نمى افتند.

* * *

9- تقویت عمومى و رژیم غذایى

داشتن یك رژیم غذایى كامل و سالم كه موجب تقویت عمومى بدن گردد نیز در مبارزه با این عادت كه در بسیارى از مواقع از ضعف اعصاب سرچشمه مى گیرد و یا خود عامل ضعف اعصاب است تأثیر قابل توجّهى دارد.

استحمام با آب سرد (البتّه در مواقعى كه وضع هوا اجازه مى دهد) و سپس ماساژ دادن بدن با حوله نیز كمك مؤثرى به این گونه افراد مى تواند بنماید.

همچنین این گونه افراد باید به شدت از پوشیدن لباس هاى تنگ و چسبان كه عامل مؤثّرى براى تحریك مصنوعى است بپرهیزند، این گونه لباس ها اصولا براى همه جوانان زیان بخش و حتى گاهى خطرناك است هم به نمو و رشد طبیعى جسم آنها صدمه مى زند و هم وسوسه انگیز و تحریك آمیز است.

* * *

10- استمداد از نیروى ایمان و عقاید مذهبى

نیروى ایمان و عقیده مذهبى مى تواند بزرگ ترین كمك را به این مبتلایان كند و آنها را به زودى از چنگال این عادت بد نجات بخشد.

این گونه افراد هرگز نباید خود را یك فرد نفرین شده و مطرود درگاه خداوند بدانند. بلكه باید به لطف خداوند بزرگ كاملا امیدوار باشند و هنگام نماز و پس از نماز كه سر به سجده گذاشته و با آفریننده مهربان و بخشنده خود راز و نیاز مى كنند با تمام دل و جان و با تمام ذرات وجود خویش از او بخواهند كه آنها را در ترك این عادت زشت یارى كند و از چنگال آن برهاند و مطمئناً هرگاه با جان و دل به او توجّه نمایند، لطف خداوند مهربان به یارى آنها خواهد شتافت و در این مبارزه حیاتى پیروز خواهند شد.

و نیز باید در همه جا و در همه حال او را حاضر و ناظر بدانند و هرگز به خود اجازه ندهند در پیشگاه مقدّس او دست به چنین كار خلافى بزنند.
ما اطمینان كامل داریم اگر مبتلایان دستورهاى بالا را دقیقاً فقط براى یك ماه به كار بندند از شر این انحراف رهایى خواهند یافت.

یك روز سوراخ كوچكی در یك پیله ظاهر شد. شخصی نشست و چند ساعت به جدال پروانه برای خارج شدن از سوراخ كوچك ایجاد شده درپیله نگاه كرد.

سپس فعالیت پروانه متوقف شد و به نظر رسید تمام تلاش خود را انجام داده و نمی تواند ادامه دهد.

آن شخص تصمیم گرفت به پروانه كمك كند و با قیچی پیله را باز كرد.  پروانه به راحتی از پیله خارج شد اما بدنش ضعیف و بالهایش چروك بود.

آن شخص باز هم به تماشای پروانه ادامه داد چون انتظار داشت كه بالهای پروانه باز، گسترده و محکم شوند و از بدن پروانه محافظت كنند.

هیچ اتفاقی نیفتاد!

 در واقع پروانه بقیه عمرش به خزیدن مشغول بود و هرگز نتوانست پرواز کند.

چیزی که آن شخص با همه مهربانیش نمیدانست این بود که محدودیت پیله و تلاش لازم برای خروج از سوراخ آن،  راهی بود که خدا برای ترشح مایعاتی از بدن پروانه به بالهایش قرار داده بود تا پروانه بعد از خروج از پیله بتواند پرواز کند.

گاهی اوقات تلاش تنها چیزیست که در زندگی نیاز داریم.

اگر خدا اجازه می داد که بدون هیچ مشکلی زندگی کنیم فلج میشدیم، به اندازه کافی قوی نبودیم و هرگز نمیتوانستیم پرواز کنیم.

من قدرت خواستم و خدا مشکلاتی در سر راهم قرار داد تا قوی شوم.

من دانایی خواستم و خدا به من مسایلی داد تا حل کنم.

من سعادت و ترقی خواستم و خدا به من قدرت تفکر و قوت  ماهیچه داد تا کار کنم.

من جرات خواستم و خدا موانعی سر راهم قرار داد تا بر آنها غلبه کنم.

من عشق خواستم و خدا افرادی به من نشان داد که نیازمند کمک بودند.

من محبت خواستم و خدا به من فرصتهایی برای محبت  داد.

« من به  هر چه که خواستم نرسیدم ...

اما به هر چه که نیاز داشتم دست یافتم»

بدون ترس زندگی کن، با همه مشکلات مبارزه کن و بدان که میتوانی  بر تمام آنها غلبه کنی.

این پیام را برای همه دوستانت بفرست و به آنها نشان بده که چقدر برای آنها ارزش قایلی. این پیام را برای هر کس که دوست خود می دانی بفرست حتی اگر به معنی فرستادن پیام به فرستنده آن باشد. آگر این پیام را برای کسی فرستادی و او نیز همین پیام را برایت فرستاد بدان که حلقه دوستان تو از دوستان واقعی تشکیل شده.

کلیک کنید.

پس از اینکه مدتی از مشکلات مالی ابتداء زندگانیم گذشت و اوضاع و احوال مالی و روحیم بهتر و بهتر شد، با وجود غرور جوانی متاسفانه باید بگویم که از شکر خدا غافل گشتم و این بیت شعر پرمعنا و محتوای سعدی شیرازی را از یاد بردم که فرمود شکر نعمت، نعمتت افزون کند کفر ، نعمت از کفت بیرون کند. اکنون مدتی است که مصداق این بیت گریبانگیرم شده است و پریشانی احوال درونمایه زندگانیم گشته است. مدت ها با خود درگیر بودم که چرا بی دلیل خداوند این تقدیر را برایم به اجرا قرار داده، لیکن درد تنهایی و تحمل بار مشکلات مرا واقعا به جایی رساند که متوجه آن گشتم که بزرگترین یاور و دوست واقعی خود را فراموش کرده بودم. با شرمندگی تمام از او یاری خواستم و تمنا کردم که دیگر مرا تنها نگذارد. حال مدتی است که هرچند همان مشکلات را تحمل میکنم، اما احساس تنهائی و شکست را دیگر در وجودم حس نمیکنم. احساس میکنم خداوند در حال یاری کردنم میباشد هرچند اوضاع برایم از گذشته هم بدتر شده است. نمی دانم چرا ولی میدانم که یاد خدا خیلی دلم را آرام نموده است. خدایی که همه چیز و همه کس را به من داده بود و من از او غافل شده بودم. نمی دانم که چقدر دلش از دست من و امثال من پر است ولی میدانم که خیلی مهربان است و مرا پذیرفته است و دیگر رهایم نمیکند. من در پایان تمامی نوشته های قبلیم از خواننده های محترم التماس دعا داشتم. نمی دانم که آیا کسی برایم دعا کرده است یا خیر ولی بازهم با نهایت تنما خواهم گفت، ارادتمند شما التماس دعا دارد. و به همه ی دوستان و همکاران عزیزم که قطعا از من بسیار بهتر و شریفتر هستند عرض میکنم که قدر همه چیز تان را بدانید و همواره شاکر نعمت های خداوند متعال باشید که ناشکری بد عاقبتی خواهد داشت. با تمام گرفتاریهایم امشب دوباره میگویم خداوندا بازهم سپاس. شاید حکمت و تقدیر اینگونه است که تو رقم زده ای و صلاح من هم در این است که امروز برایم مقدر نموده ای.

قوانین زیبای زندگی

قانون یکم: به شما جسمی داده می‌شود. چه جسمتان را دوست داشته یا از آن متنفر باشید، باید بدانید که در طول زندگی در دنیای خاکی با شماست.

قانون دوم: در مدرسه‌ای غیر رسمی و تمام وقت نام‌نویسی کرده‌اید که "زندگی" نام دارد. در این مدرسه هر روز فرصت یادگیری دروس را دارید. چه این درس‌ها را دوست داشته باشید چه از آن بدتان بیاید، پس بهتر است به عنوان بخشی از برنامه آموزشی برایشان طرح‌ریزی کنید.

قانون سوم: اشتباه وجود ندارد، تنها درس است. رشد فرآیند آزمایش است، یک سلسله دادرسی، خطا و پیروزی‌های گهگاهی، آزمایش‌های ناکام نیز به همان اندازه آزمایش‌های موفق بخشی از فرآیند رشد هستند

قانون چهارم: درس آنقدر تکرار می‌شود تا آموخته شود. درس‌ها در اشکال مختلف آنقدر تکرار می‌شوند، تا آنها را بیاموزید. وقتی آموختید می‌توانید درس بعدی را شروع کنید، بنابراین بهتر است زودتر درس‌هایتان را بیاموزید

قانون پنجم: آموختن پایان ندارد. هیچ بخشی از زندگی نیست که در آن درسی نباشد. اگر زنده هستید درس‌هایتان را نیز باید بیاموزید

قانون ششم: قضاوت نکنید، غیبت نکنید، ادعا نکنید، سرزنش نکنید، تحقیر و مسخره نکنید، وگرنه سرتون میاد. خداوند شما را در همان شرایط قرار می‌دهد تا ببیند شما چکار می‌کنید.

قانون هفتم: دیگران فقط آینه شما هستند. نمی‌توانید از چیزی در دیگران خوشتان بیاید یا بدتان بیاید، مگر آنکه منعکس کننده چیزی باشد که درباره خودتان می‌پسندید یا از آن بدتان می‌آید.

قانون هشتم: انتخاب چگونه زندگی کردن با شماست. همه ابزار و منابع مورد نیاز را در اختیار دارید، این که با آنها چه می‌کنید، بستگی به خودتان دارد.

قانون نهم: جواب‌هایتان در وجود خودتان است. تنها کاری که باید بکنید این است که نگاه کنید، گوش بدهید و اعتماد کنید.

قانون دهم : خیرخواهِ همه باشید تا به شما نیز خیر برسد

یک اقتصاددان می‌گوید: «اگر من یک میلیون دلار بدهکار باشم، دیگر از بین رفته‌ام، اما اگر پنجاه میلیارد دلار بدهکار باشم، بانکداران از بین رفته‌اند.» بنابراین در اقتصادی که مطالبات معوق بانکها حدود ۲۰ درصد از نقدینگی کشور و ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی را قفل نموده است نباید از خطرات ناشی از آن غفلت نمود. بنابر گزارش مقامات بلند پایه و رسمی کشور مطالبات معوق بانکها به رقم ۴۸۰ هزار میلیارد ریال رسیده است.
چنین رقم وحشتناکی تمامی دست‌اندرکاران سیاسی، اقتصادی و بانکی را به تکاپو می‌اندازد تا چاره‌ای بیاندیشد و راهکارهایی اتخاذ نمایند. این راهکارها بر پایه آسیب‌شناسی کار و شناخت عوامل برون و درون سازمانی ایجاد مطالبات معوق بانکهاست. مطالبات سررسید شده و معوق که ما در ادامه مقاله به اختصار مطالبات معوق می‌نامیم از مصادیق بارز ریسک اعتباری و جزء دارائیهای مساله‌دار بانک‌هاست. این مطالبات در سیر حرکت خود از پرداخت تسهیلات به مشتریان (در دیدگاه اول و به صورت نظری) معتبر شروع و در مسیر خود از گذرگاههای سررسید شده، معوق، مشکوک‌الوصول گذشته و به نقطه نافرجام سوخت شده و یا در یک حالت خوشایند‌ برای بانک‌ها وصول می‌رسد و در این نقطه هست که مشتری معتبر شروع کار از «چرخ و فلک» اعتباری خود پیاده می‌شود. در این بازی چرخ و فلکی افزایش مطالبات معوق به کاهش سپرده‌های مردم منجر شده و تخصیص منابع را به خطر می‌اندازد و با افزایش فشار تقاضا برای دریافت تسهیلات به رغم مقاومت بانکها بر حجم مطالبات معوق به صورت تصاعدی افزوده خواهد شد. در گزارش سنای آمریکا در سال ۱۹۷۷ آمده است «بقای سیستم مالی بین‌المللی بر این فرض استوار است که تمام بازیگران نقش خود را در این صحنه به درستی ایفاء کنند بانکها کار قرض دادن پول را ادامه دهند، بدهکاران نیز بهره وامهای خود را پرداخت نمایند و پول از گردش خارج نشود. بزرگترین تهدید برای این سیستم این است که یکی از مسافران این چرخ و فلک از آن پیاده شود. یکی از بدهکاران عمده از بازپرداخت بدهیهای خود سرباز زند، یا یکی از وام دهندگان بگوید «دیگر بس است» و از اعطای وام خودداری کند»

آسیب شناسى مطالبات معوق
آن دسته از مطالبات بانک ها که سررسید آنها فرا رسیده اما در موعد مقرر توسط مشتریان پرداخت نشده‌اند به حساب مطالبات سررسید گذشته انتقال یافته و در صورت عدم تسویه در مهلت تعیین شده به حساب مطالبات معوق انتقال مى‌یابد. اغلب این مطالبات با پیگیرى‌هاى حقوقى و طى مراحل مختلف وصول می‌شوند. اما دسته‌اى از این مطالبات در نهایت سوخت مى‌شود. عملاً ایجاد چنین مطالباتى سبب خروج موقت یا دایمى قسمتى از منابع بانک از چرخه عملیاتى شده و بانک را با مشکلات فراوانى روبه‌رو مى‌کند.
از جمله مشکلاتى که بانک‌ها در پى معوق شدن مطالبات با آن روبه‌رو مى‌شوند به این شرح است: افزایش هزینه‌ها، بلوکه شدن قسمتى از منابع بانک، کاهش دفعات گردش مطالبات و افزایش دوره وصول مطالبات، عدم امکان برنامه‌ریزى دقیق و موثر، افزایش ریسک اعتبارى، کاهش توانایى پاسخگویى(ارائه خدمات) به مشتریان، ایجاد اختلال در گردش وجوه نقد، اتلاف وقت و منابع بانک و در نهایت کاهش رتبه بانک در رتبه‌بندى‌هاى داخلى و بین‌المللى.
علل ایجاد و رشد مطالبات معوق را به دو دسته مى توان تقسیم بندى کرد:
الف) عوامل درون سازمانى: شامل عدم وجود سیستم ارزیابى دقیق مشتریان بانک، کندى روند وصول مطالبات، عدم وجود مدیریت موثر بر اقلام دارایى ها، ضعف کیفى فرآیند و مراحل بررسى تسهیلات اعطایى، عدم دقت لازم در خصوص وضعیت مالى و اعتبارى ضامن یا ضامن ها، عدم وجود سیستم هدف‌گذارى تعهدات بانک و پایین بودن نرخ خسارت تاخیر نسبت به هزینه تحصیل پول در بازار غیر رسمى.
ب) عوامل برون سازمانى: سیاست‌زدگی بانکها و تسهیلات تکلیفی، عدم وجود سیستم اطلاعات یکپارچه، بروز حوادث غیرمترقبه، تغییر و تحولات در قوانین و مقررات، عدم وجود بسته‌های فرهنگی مناسب، تغییر و تحولات سیاسی ـ اقتصادى و فوت وام‌گیرنده و بروز مشکلاتى در انحصار وراثت.
یکى از مهم‌ترین علل رشد مطالبات معوق بانک و تراکم پرونده‌هایى که براى وصول بدهى از طرق قانونى تشکیل مى‌شوند، ضوابط و کاغذبازی‌های قانونى موجود و کندى روند وصول مطالبات از این طریق است. البته ماده «۱۵» قانون عملیات بانکى بدون ربا به منظور اعتبار بخشیدن به مفاد قرار داد هاى داخلى بانک ها و کوتاهى بخشى از این روند(که به ضرورت مطالبه وجه اسناد عادى از طریق محاکم دادگسترى مربوط می‌شود) قرار داد هاى اعطاى تسهیلات را با شرایطى در حکم اسناد رسمى قلمداد و امکان درخواست صدور اجرائیه نسبت به آنها را از طریق دوایر اجراى ثبت برقرار کرده است. با این حال از آنجایى که ضوابط آیین نامه اجراى مفاد اسناد لازم الاجرا، تشریفات و گذشت مهلت هاى قانونى را در جریان پیگیرى پرونده اجرایى ضرورى دانسته است، عملاً تسویه بدهى از این طریق در بسیارى از موارد ماه ها و بلکه سال ها به طول مى انجامد. به علاوه در مواردى که طلب بانک، موثق به وثیقه غیر منقول نیست، پیگیرى این پرونده ها و توفیق در وصول طلب از طریق اجراى ثبت، موکول به شناسایى اموال بلامعارض بدهکار خواهد بود. حال آنکه در بسیارى از موارد مسئولان شعبه در دسترسى به مشخصات اموال بدهکار توفیق نمى‌یابند.
ظاهر امر این است که بانک‌ها نمی‌توانند به وظایف اقتصادی خود به نحو مطلوبی عمل کنند و متأسفانه دچار نوعی سیاست‌زدگی شده‌اند. سیاست‌های غیراقتصادی نیز باعث شده تا پول در تولید هزینه نشود و به سوی سوداگری روانه شود. این موضوع از چند جهت قابل بررسی است.

۱. مالکیت و اداره بانک‌ها
با عنایت به تجارب ۳۰سال گذشته درخصوص آثار و تبعات ناشی از مالکیت دولتی بانک‌ها و لزوم نگرشی جدید بر نیازها، ضرورت‌ها و اولویت‌هایی که در شرایط کنونی مطرح است، چنین به نظر می‌رسد که ادامه خط‌مشی مباشرت دولت در فعالیت‌های بانک‌های کشور، که بیشتر متناسب و منطبق بر شرایط و مقتضیات ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی بوده است، هم اکنون قابل توجیه و پذیرش نیست. دیدگاه عمومی مسؤولان مربوط در اقتصاد ایران ـ اعم از بانک مرکزی، شورای پول و اعتبار، وزارت اقتصاد و دارایی، وزارت صنایع، مسکن، کشاورزی و مجلس شورای اسلامی ـ بر این اساس استوار است که بانک، نه یک بنگاه اقتصادی بلکه یک نهاد مالی عظیم است که در اختیار دولت می‌باشد تا برنامه‌های حمایتی و سیاست‌های مالی و حل مشکلات اقتصادی خود را از رهگذر آن‌ها اجرا کند ملی شدن بانک‌ها بعد از انقلاب این ذهنیت را به وجود آورد که منابع موجود در بانک‌ها از آن دولت است و دولت می‌تواند هر سیاستی را درباره آن ها اعمال کند. بر این اساس است که می‌بینیم بخش مهمی از منابع بانک‌ها هرساله در قالب تسهیلات تکلیفی با نرخ‌های نازل در اختیار افراد و موسسات مورد حمایت دولت قرار می‌گیرد. این در حالی است که طبق ادبیات پذیرفته شده, بانک ـ اعم از این که دولتی باشد یا خصوصی ـ یک بنگاه اقتصادی است که بایستی بر اساس معیارهای اقتصادی عمل کند و در بانک‌های دولتی, دولتی بودن بانک به معنای دولتی بودن منابع آن نیست، بلکه بانک به عنوان وکیل سپرده گذاران بایستی در راستای مصالح آنان عمل کند و نمی‌تواند بخشی از سرمایه‌های مربوط به موکلان خود را در بخش‌هایی به کار گیرد که یا بازدهی ندارد یا در حد قابل قبولی نیست. از این دیدگاه، نکته قابل ملاحظه‌ای که مطرح می‌شود، توجه دقیق به مفاهیم ملی شدن Nationalization و دولتی شدن به گونه‌ای است که در واژگان حقوقی مصطلح گردیده است. متاسفانه، این دو واژه در پاره‌ای موارد مترادف تلقی می‌شود، حال آن که، ملی شدن چنان که از این اصطلاح و مترادف آن در زبان‌های دیگر مستفاد می‌شود، بدین مفهوم نیست که دولت کلا مالکیت و کنترل امور و شؤون اقتصادی را بر عهده گیرد. تعاریفی که از این واژه در فرهنگ‌های معتبر ملاحظه می‌شود مؤید این نظر است. حال آن که دولتی شدن چنان که از مفاد آن استنباط می‌گردد، مالکیت و کنترل تمامی شئون اقتصادی توسط دولت است و طبعاً این شیوه اداره امور اقتصادی مختص کشورهایی است که دارای اقتصاد متمرکز Centrally Planned Economy هستند. در چنین شرایطی و با ادامه حاکمیت دستورات و مقررات دولتی بر اکثر تصمیم گیری‌ها و فعالیت‌های بانک‌ها چگونه می‌توان انتظار داشت روابط بانک با سپرده گذاران و مشتریان منطبق با روح اصیل قانون عملیات بانکی بدون ربا و در چارچوب قراردادها و توافقات شرعی تنظیم و اجرا گردد؟ برای مثال, همانگونه که قبلاً ذکر شد، در سپرده‌های سرمایه گذاری، سپرده گذار با بانک رابطه وکالت برقرار کرده و اجازه داده است که بانک, به عنوان یک وکیل امین، منابع او را در مجاری سودآور به جریان انداخته و پس از کسر حق الوکاله، سهم سود حاصله را به او بپردازد. سوالی که در اینجا مطرح می‌گردد این است که مجلس، دولت و بعضا بانک مرکزی طی کدام قرارداد وکالت در تبصره‌های بودجه و یا تکالیف دیگر برای نوع مصرف و حداکثر بازدهی ناشی از به‌کارگیری منابع مردم تصمیم گیری نموده و برای اجرا به بانکها ابلاغ می‌نمایند؟ بدیهی است رفع تعارضات قانونی موجود در زمینه‌های فوق الذکر در قانون برنامه چهارم توسعه، تاثیرات بسزایی را در تنظیم روابط سالم و شرعی فعالیت‌های بانکی برجای خواهد گذاشت.

۲. تعداد قوانین ناظر بر فعالیت‌های بانکی
در شرایط کنونی، تعدد در قوانین و مقررات ناظر بر سیستم بانکی کشور، یکی از معضلات و مسائل اساسی است که بعضا روابط بین بانک و مشتریان را در جهات مختلف و متفاوت تحت تاثیر قرار می‌دهد.
این قوانین و مقررات به ترتیب تصویب عبارتند از:
الف) قانون پولی و بانکی کشور،مصوب هجدهم تیرماه سال ۱۳۵۱
ب) قانون ملی شدن بانک‌ها مصوب هفدهم خردادماه سال ۱۳۵۸
ج) لایحه قانونی اداره امور بانک‌ها مصوب سوم مهرماه سال ۱۳۵۸
د) قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب هشتم شهریور ماه سال ۱۳۶۲
علاوه بر مجموعه قوانین و مقررات مذکور، تعداد زیادی مصوبات مراجع دیگر از جمله بانک مرکزی، شورای پول و اعتبار، شورای عالی بانک‌ها، مجمع عمومی بانک‌ها، هیات دولت و ... نیز در ارتباط با بانکها، بایستی به این مجموعه افزوده شود. بنابراین برای پاسخگویی به نیازهای امروز جامعه، لزوم تجدید نظر اساسی در مجموعه قوانین و مقررات موجود و تصویب یک مجموعه مدون و هماهنگ برای ارائه یک تعریف جامع از بانک، وظایف اساسی آن و نحوه تنظیم روابط اصولی بانک‌ها با مردم، بیش از پیش احساس می‌گردد.

۳. بدهی دولت به سیستم بانکی
نسبت بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی به تولید ناخالص داخلی کشور،حدود ۲۳ درصد برآورده می‌شود. رقم مانده بدهی بخش دولتی در مهرماه امسال بیش از ۳۸هزار میلیارد تومان می‌باشد که طبیعتا در کوتاه مدت قابل تسویه نیست. از این رقم حدود ۶۰ درصد، مانده بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی است که عمدتا تحت‌الشعاع کسری بودجه دولت و تامین آن از طریق استقراض از بانک مرکزی قرار داشته است و حدود ۴۰درصد مانده بدهی بخش دولتی به بانک های تجاری و تخصصی است که عمدتاً محصول تامین مالی منابع مورد نیاز بنگاه‌های دولتی از طریق منابع بانک‌های کشور بوده است. آثار تخریبی روند رو به تزاید بدهی‌های دولت به نظام بانکی بر بخش پولی اقتصاد بسیار گسترده است. در واقع بدهی‌های انباشته دولت به بانک‌ها، به یکی از مهمترین عوامل برای محدودیت‌های منابع در دسترس بانک‌ها و آثار سو تخصیص منابع مالی مبدل شده است، با ایجاد و ادامه این وضعیت، بانک‌های کشور از یک سو منابع جذب شده از سپرده گذاران را، بر خلاف روابط تعریف شده در قانون عملیات بانکی بدون ربا، در اختیار دولت گذاشته و از سوی دیگر منابع کافی برای تامین نیازهای مشتریان خود از طریق عقود و قراردادهای شرعی، در اختیار ندارند.

۴. تسهیلات تکلیفی و تبصره‌ای
یکی دیگر از عوامل محدود کننده‌ای که ایجاد و استمرار روابط صحیح و اصولی بین بانک و سپرده گذاران و مشتریان را با اخلال و مخاطره مواجه می‌سازد، تسهیلات اعطایی بانک‌ها بر اساس تبصره‌های قوانین بودجه سنواتی است، که به منظور جبران برخی از کمبودهای اقتصادی و ضرورت‌های اجتماعی، تکالیف دشواری را برای بانک‌ها به وجود می‌آورد. این تکالیف از یک سو موجبات کاهش سطح کارایی نظام بانکی در تخصیص و توزیع بهینه منابع سپرده‌گذاران را فراهم نموده و از سوی دیگر مصارفی را که اصولاً باید از بودجه عمومی دولت تامین شود و با طبیعت عملیات بانکی انطباق ندارد، بر عهده بانک‌ها می‌گذارد. اگر چه در سالهای اخیر سعی شده است از طریق محدود کردن تبصره‌های مربوط به تسهیلات تکلیفی اقدامات مؤثر صورت گیرد. لیکن همچنان حجم معتنابه تسهیلات مزبور، آزادی عمل بانک‌ها در اعطای تسهیلات را محدود نموده است.
مهمترین مشکلات اعطای این قبیل تسهیلات عبارتند از:
الف) با تخصیص منابع بانک‌ها به تسهیلات تکلیفی، مشتریان عادی به تدریج از دسترسی به تسهیلات بانکی مورد نیاز محروم و تقاضاهای آن‌ها متوجه بازار غیر متشکل پولی و استفاده از روابطی مغایر با روح قانون عملیات بانکی بدون ربا، می‌گردد.
ب) برخی از امتیازاتی که در تبصره‌های مزبور تکلیف می‌شوند روند عادی تسهیلات و اجرای عادلانه قانون عملیات بانکی بدون ربا را مختل می‌سازد. به طور مثال بانک‌های عامل تبصره(۳) مؤظفند تسهیلات مورد نیاز طرح‌هایی را که دارای توجیهات کامل اقتصادی، فنی و مالی نبوده و از نظر وثیقه با مقررات داخلی بانک‌های عامل تطبیق ندارند، تأمین مالی نمایند و یا بعضی از تعاونی‌ها در جهت استفاده از تبصره(۳) از پرداخت تمام سهم آورده معاف می‌باشند و یا در تبصره(۵۲) نوعاً ضوابط اعطایی تسهیلات با توجه به وضعیت و شرایط متقاضی تعیین می‌شود. دریافت چنین تسهیلاتی اولاً به لحاظ محدودیت منابع شامل افراد مشابه نمی‌شود، ثانیا برخی از اشخاص را در بخش مربوطه در شرایط برتر رقابتی قرار می‌دهد.
ج) به بانک‌ها تکلیف می‌شود بخش عمده‌ای از این تسهیلات را با حداقل نرخ سود هر بخش و یا با نرخ ثابت، بسیار پایین‌تر از هزینه‌های تجهیز منابع اعطا نمایند.
د) یارانه سود تعهد شده از سوی دولت در مورد تسهیلات تکلیفی به موقع تأدیه نمی‌شود و مبالغ عمده‌ای به صورت بدهی دولت از این بابت در صورت‌های مالی بانک‌ها منعکس است.
هـ) برخی از استفاده‌کنندگان از تسهیلات تکلیفی خصوصاً موارد مربوط به حوادث غیرمترقبه اعطای این گونه تسهیلات را کمک بلاعوض دولت تلقی نموده و خود را مکلف به بازپرداخت آن نمی‌دانند. درنتیجه بخش عمده‌ای از مطالبات ناشی از اعطای این‌گونه تسهیلات معوق و لاوصول گردیده و به علت عدم ایفای تعهدات دولت در بازپرداخت مطالبات معوق و لاوصول بانک‌ها، سودآوری و کارایی بانک‌ها مختل می‌شود.
و) ملزوم نمودن بانک‌ها به اعطای تسهیلات با سود کم در قالب تبصره‌های بودجه و یا مصوبات خاص، بکارگیری منابع بانکها در سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و با نرخ سود ثابت و کم، اعطای تسهیلات تکلیفی به سایر بانک‌ها با نرخ سود کم، پایین بودن نرخ سود سپرده‌های قانونی، تأخیر در وصول مطالبات معوق و تمدید تسهیلات سررسید گذشته به موجب تکالیف مزبور، ضمن آن که موجب محدودیت وجوه نقد برای اعطای تسهیلات براساس مناسبات شرعی و قانونی می‌گردد، باعث شده است که سودآوری و کارایی عملکرد بانک‌ها بر مبنای اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا هیچ‌گاه مورد ارزیابی و تجربه واقعی قرار نگیرد.
درحال حاضر اگر نرخ سود بازار بالغ بر۳۰درصد برآورد شود. مقایسه نرخ سود بانکی ۱۲درصد برای بانکهای دولتی و۱۳درصد برای بانکهای خصوصی و نرخ بازار نشان می‌دهد که چنانچه تسهیلات گیرندگان آن را با نرخ متوسط ۱۲.۵درصد دریافت کنند و حاضر به پرداخت جریمه تاخیر۶ درصد نیز شوند از این رو نرخ تسهیلات آنها به ۱۸.۵درصد افزایش خواهدیافت. بنابراین باز هم شاهد اختلاف فاحش بین نرخ سود ۱۸.۵درصدی بانکها و نرخ ۳۰درصد بازار خواهیم بود. از این رو تسهیلات‌گیرندگانی که توانائی بازپرداخت تسهیلات را دارند ترجیح می‌دهند این وجوه را بازپرداخت نکنند تا با واردشدن در بازار از این راه منفعت کلانی را درمدت زمانی کوتاه عاید خود کنند.

وصول مطالبات معوق و راهکارها
به راستی در برابر چنین معضل عظیمی در کنار توسعه اقتصادی کشور چه باید کرد؟ آیا دست‌اندرکاران نظام بانکی به تنهایی می‌توانند این دغدغه بزرگ را برطرف کنند؟ شاید از دیدگاه کسانی که تمامی قصور را متوجه کارگزاران بانکی می‌دانند جواب سئوال مثبت باشد؛ اما این کمال بی انصافی است که وقتی معضلی صدها عامل درون و برون سازمانی دارد آن را به طور مطلق متوجه قصور کارگزاران داخلی یک نظام نمائیم. از دیدگاه برون سازمانی به وضوح آشکار است که بازار غیر متشکل غیررسمی (ربوی) پول در کشور هم زاییده و هم زاینده مطالبات معوق بازار رسمی پول می‌باشد.
درصد قابل توجهی از مطالبات معوق را می‌توان دولت و سیاست‌های اقتصادی و برخی ارگانهای دولتی دانست. کسانی که مخالف این ادعا هستند، کافی است به سیر تاریخی موضوع و آهنگ رشد آن نگاهی اجمالی داشته باشند. تعمیم این بینش موجب تقویت این باور خواهد بود که هزینه اقداماتی که در جهت وصول مطالبات معوق انجام می‌گیرد بایستی توسط دولت تأمین و برای تحقق این امر می‌بایست بودجه خاصی تدوین و در اختیار بانک قرار گیرد. زیرا این امر مهم هم کار فرهنگی نیاز دارد و هم اقدامات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، قضایی و ... می‌طلبد که تشریح آن از حوصله این مقاله خارج است. حمایت همه جانبه همه دست‌اندرکاران دولتی و حتی نهادهای خصوصی کشور در کمک و یاری نظام بانکی در وصول مطالبات معوق بانکها نه تنها ضروری است بلکه به ادعای نویسنده وظیفه قانونی، اخلاقی و شرعی همه می‌باشد. زیرا نظام بانکی کشور سالها تسهیلات تکلیفی را در حد توان خود و با زحمات زیاد اداره نموده و در تمامی سیاستگذاری‌های کشور یار و یاور قانونگذاران و مجریان بوده و هست. برای مثال اگر پرونده‌های تسهیلاتی در بانکهای کشور مورد توجه قرار گیرد دهها عامل کنترلی که در پرونده‌های تسهیلاتی وجود دارد اعم از کنترل سربازی افراد، بهداشتی، مالیاتی، شهرسازی و ... ناشی از یاری نظام بانکی به سایر نهادهای دولتی می‌باشد و اگر بانک خصوصی بود و تکلیفی نداشت بسیاری از این مدارک را از مشتریان خود طلب نمی‌کرد و از طرف دیگر بانکها امین سپرده‌های مردم می‌باشند و مطالبات معوق مصداق بارز از بین رفتن امانتهای مردم و جلوگیری از سودرسانی بیشتر به آنان می‌باشد که در این زمینه لازم است تمامی احاد کشور(اعم از کارگزاران دولتی، قانونگذاران، مقامات قضایی و حتی مراجع معظم تقلید، ائمه جمعه و جماعات ،تشکل‌های مذهبی، رسانه‌ها ، مدارس و دانشگاههاو ...) به یاری نظام بانکی کشور بشتابند. تصور نمایید اگر چهارصد و هشتاد هزار میلیارد ریال در جهت توسعه اقتصادی کشور به جریان افتد چه تحولی در اقتصاد کشور پدید خواهد آورد. این موضوع برای چه کسی اهمیت نخواهد داشت؟
و اما در مورد عوامل درون سازمانی قطعاً تجربیات بیش از دو دهه بانکداری بدون ربا این درس مهم را به کارگزاران نظام بانکی داده است که یک یا چند راه محدود، مطالبات معوق را ساماندهی نخواهد کرد. امروزه بخوبی روشن شده است که برخورد قانونی و قضایی اعم از بازداشت افراد، تملیک وثائق غیر منقول، تملیک کارخانه‌ها، ممنوع الخروج کردن بدهکاران و ابزارهای دیگر قهری علاوه بر اینکه آخرین راهکار وصول مطالبات است خود به دلایل متعدد و مختلف معضل‌آفرین و مشکل‌ساز و حتی مطالبات‌آفرین خواهد بود. لذا کارگزاران نظام بانکی بیشترین تمرکز خود را بر پیشگیری از ایجاد مطالبات معوق معطوف نموده‌اند.
نظام بانکی کشور در بخش تخصیص منابع بر چهارپایه اساسی و مهم ۱- قابلیت اعتماد و اطمینان ۲- قابلیت و صلاحیت فنی ۳- ظرفیت مالی و کشش اعتباری ۴- وثیقه یا تأمین اعتباری استوار شده است.
این نظام اعتباری را اگر در کنار نظام سپرده‌گیری (تجهیز منابع) بانکها بر (رابطه دائن و مدیون در قرض‌الحسنه و وکیل و موکل در سرمایه‌گذاریها) که بر پایه‌های صحت معامله و مشروعیت جهت آن و نقش محوری امین و وکیل برای بانکها و پایبندی بر عقود و قراردادها استوار است قرار دهیم آنگاه به راهکارهای اصول پیشگیری از ایجاد مطالبات معوق پی خواهیم برد. تجربیات نشان می‌دهد که در تخصیص منابع نظام بانکی آنجا که وجوه به فعالیتهای واقعی اقتصادی تزریق گردیده منجر به مطالبات معوق نشده است. حتی اگر مطالبات سررسید شده باشند نیز در اینگونه موارد تعیین تکلیف شده و منافع بانک، آبروی کارگزاران نظام بانکی و سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران طرحها و فعالیتها به خطر نیافته است.
علاوه بر موارد مطروحه موارد زیر و عمل به آنها می‌تواند در کاهش مطالبات سررسید گذشته مؤثر باشد.
۱- بهره‌گیری از مساعدت و همکاری جدی سازمانها و ارگان‌هایی که تسهیلات به استناد عقد تفاهم نامه مابین بانک و این گونه سازمان‌ها به معرفی‌شدگان پرداخت گردیده است.
۲- همکاری سایر بانکها از طریق استعلام تعهدات مستقیم و غیرمستقیم مشتریان و مشروط ساختن پرداخت تسهیلات به تسویه بدهی و یا واریز کلیه اقساط سررسید گذشته و معوق ناشی از تسهیلات دریافتی از سایر بانک‌ها.
۳- بهره‌گیری از مجموعه‌های فعال در این زمینه که خارج از بانک فعالیت می‌کنند.
۴- اعلام رسمی از سوی دولت محترم از طریق رسانه‌ها مبنی بر اینکه اشخاص بدهکار به شبکه بانکی از بابت تسهیلات تکلیفی، اشتغال‌زایی، مقاوم‌سازی، زودبازده و... جهت بهره‌مندی از طرح‌های آتی دولت، نسبت به پرداخت و تسویه بدهی خود اقدام نمایند.
۵- استفاده از نفوذ کلام و مقبولیت برخی افراد خوش نام و معتمد به اقتضای محل و مکان
۶- لزوم احساس وظیفه جدی و مسئول بودن ریاست وقت شعبه در قبال تسهیلات معوق
۷- دقت و توجه برخی افراد از جمله افراد شرکت کننده در انتخابات مجلس شورای اسلامی که در دوران تبلیغات با وعده صدور دستور بخشودگی بدهی تسهیلات گیرندگان مشکلاتی را برای شبکه بانکی بوجود می‌آورند.
۸- فرهنگ‌سازی از طریق تولید و ساخت برنامه‌های تبلیغاتی مبنی بر اینکه پرداخت بدهی از سوی وام گیرندگان یک وظیفه شرعی و اخلاقی می باشد.
۹- تدوین قانونی محکم و قابل اجرا از سوی نمایندگان مجلس در راستای برخورد جدی با بدهکاران دانه درشت و اعمال محدودیت فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی اینگونه اشخاص
۱۰-جلب همکاری و مساعدت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و سازمان امور اقتصادی و دارایی در وصول مطالبات معوق از طریق الزام مراجعین نقل و انتقال املاک و خودرو به ارائه پاسخ استعلام تعهدات مشتری صادره از بانک مرکزی مبنی بر عدم وجود بدهی معوق و سررسید گذشته.
۱۱- شرکت در سود و زیان طرحهای بنگاه زود و بازده و اشتغالزایی که از سوی دولت و یا نهادهای مختلف دولتی به بانک تکلیف می شود.
۱۲- اخذ وثیقه و تضمینهای لازم از سوی سازمانهای مزبور در طرحها و تسهیلات دستوری.
۱۳- آخرین و بهترین راهکار واگذاری امور تسهیلات و ضمانت به بیمه‌هاست که بانک و بیمه را رودررو ساخته و تأمین خواسته‌های مشتری و بانک را به همراه دارد.

نتیجه
همانطور که مطالبات معوق به هزاران دلیل ایجاد شده‌اند به هزاران راه نیز نیاز است تا وصول شوند اما فرصت کم و خطر برآشفته کننده هر خواب و استراحتی‌ است و شعار مبتنی بر شعور "حتی یک ریال نیز در مطالبات معوق زیاد است" باید سر لوحه کسانی باشد که از این ضرب‌المثل معروف بانکی که می‌گوید «کشتی سوراخ شده کشتی غرق شده است» می‌ترسند.
صرف نظر از آمار و ارقام ارائه شده در این خصوص بررسی دلایل و علل ایجاد چنین مشکلی تاحدود زیادی در حل و جلوگیری از گسترش و افزایش آن کمک خواهد کرد. دلایل و عوامل مختلفی در ارتباط با معوق شدن مطالبات بانکها بیان می‌شود که از جمله آن می‌توان به وجود تسهیلات تکلیفی، شرایط اقتصادی، تفاوت نرخ سود در بازار پولی و بازار غیر متشکل پولی و از همه مهمتر عدم دقت در هنگام پرداخت تسهیلات اشاره کرد.
کاهش نرخ سود بانکی و جذاب‌شدن دریافت تسهیلات بیش از گذشته از دیگر دلایل معوق‌شدن بخشی از مطالبات بانک‌هاست. همواره هستند افرادی سودجو که به دنبال سوءاستفاده از شرایط به وجود آمده هستند و با گرفتن تسهیلات کلان از بانکها به سفارشات مختلف و متوسل شدن به افراد و روشهای گوناگون تسهیلات میلیاردی دریافت کرده و با استفاده از تفاوت بین نرخ سود بانکها و نرخ سود بازار به دنبال کسب سودهای یک شبه و آنچنانی می باشند. این افراد از جمله کسانی هستند که در پرداخت بدهی خود به بانکها هیچ انگیزه‌ای نداشته و اتفاقاً معتقدند هر چقدر در پرداخت دیون خود تعلل کنند امکان بهره‌مندی و کسب سودهای آنچنانی بیشتری برایشان فراهم خواهد شد.
شرایط اقتصادی همچون تورم و رکود حاکم از دیگر عواملی است که طی سالهای اخیر باعث شده تسهیلات گیرندگان کلان بانکها که با هدف انجام فعالیت‌های مولد اقدام به گرفتن منابع بانکی کرده اند نتوانند بدهی خود را به بانک پرداخت کنند.
یکی از راهکارهای اصلی جلوگیری از گسترش مطالبات معوق را باید بررسی دقیق طرحهای متقاضی دریافت تسهیلات عنوان کرد. شاید این را بتوان راه پیشگیرانه مطالبات معوق عنوان نمود. ایجاد واحد کارشناسی قوی متشکل از افراد آگاه و متخصص که توان بررسی دقیق طرحهای متقاضی دریافت تسهیلات را داشته باشند شرایطی را فراهم خواهد کرد که منابع بانک به بخش‌های مولد با توجیه اقتصادی سوق پیدا کند. حصول این نتیجه تحقق اهداف دولت را نیز میسر خواهد کرد. تأکید اصلی دولت طی سالهای اخیر همواره سوق دادن منابع بانکها به بخش های مولد برای حل مشکل بیکاری و نیل به رشد اقتصادی مد نظر در برنامه‌های توسعه است. زمانی این هدف محقق خواهد شد که منابع به بخشهای مولد با توجیه اقتصادی منتقل شود. طرح‌هایی که با گرفتن تسهیلات جان تازه‌ای گرفته و بر تولید خود بیفزایند، طرح‌هایی که با فعالیت خود اشتغال و تولید به ارمغان می آورند و نوید دهنده بهبود شرایط اقتصادی اند. مطمئناً ایجاد واحد کارشناسی خبره در بانکها و سخت‌گیری و دقت نظر لازم در پرداخت تسهیلات این مهم را میسر خواهد کرد. از سوی دیگر تحقق چنین امری (پرداخت تسهیلات به واحدهای با توجیه اقتصادی) صبر و حوصله دولتمردان را نیز می‌طلبد. بانکها نیز می‌توانند با قوی‌تر کردن واحدهای کارشناسی خود روند بررسی طرحها و نظارت پس از پرداخت تسهیلات را عملی‌تر و تخصصی‌تر همراه با صرف زمان کمتری کنند. تحقق موارد یاد شده و فراهم نمودن شرایط بیان شده مطمئناً بر کاهش و جلوگیری از افزایش مطالبات معوق کمک خواهد کرد.

اتفاقی که بعد از هر ازدواج می افتد این است که خانمی از یک خانواده با  یک فرهنگ و آداب و عادات و طرز فکر خاص ،با آقایی در شرایط متفاوت ازدواج می کند و تصمیم می گیرند از خانواده های خود جدا شده و در کنار هم زندگی کنند. این در حالی است که هر یک از اینها اگر قرار بود مهمان ناخوانده ای داشته باشند هر چند عزیز، بعد از مدتی از حضور مداوم او خسته می شدند  اما اکنون هر کدام می خواهد دیگری را مهمان تمام لحظه ها و تجربه های خود کند و با خلقیاتی که به شکل شفاف و واضح نمی شناسد کنار بیاید. لذا اگر تنها دلخوشی اینها برای ماندن کنار هم ،ارضای جنسی باشد، البته زندگی سخت خواهد شد .قطعا محسنات دیگری همچون مهربانی، فداکاری برای هم، خوش زبانی و ... نیز لازم است تا تحمل زندگی نه تنها سخت نبوده بلکه شیرین و دوست داشتنی بشود.

بسیاری از مشکلات زوجین به موضوعات ناراحت کننده ی زندگیشان ربطی ندارد. بلکه مربوط به نگاهشان قبل از شروع ازدواج است. برخی جوانان _مخصوصا آنها که در زندگی خود در دوران مجردی مشکلات زیادی را هم تجربه کرده اند _ ، توقعات فوق العاده ای از ازدواج و همسر آینده خود پیدا می کنند. گمان می کنند ازدواج یک راه ورودی به مدینه ی فاضله است . منتظرند همسر عاشقی پیدا شود و ضمن درمان تمام دردهای یار و تحمل بدخلقی هایش ،یک طرفه بار سختی های زندگی را به دوش کشیده و همسرش را خوشبخت نماید .غافل از اینکه طرف مقابل هم،با همین اندیشه به ازدواج رو کرده است . از همین جاست که زندگی های نابسامان شکل می گیرد.

نوعروس کم طاقت تنها با تکیه بر زیبایی اش، وارد زندگی می شود و توقع دارد بدون اعمال فداکاریهای لازم زندگی و ملاحظات اخلاقی ،همچنان در قله ی عشق همسرش جاوید بماند. نو داماد بی تجربه و خام، می خواهد همچون گذشته بی قید و رها زندگی کند و هر وقت میل داشت به مسئولیتهای زندگی مشترکش بپردازد. چنین زندگیهایی هنوز راه درازی تا رسیدن به آرامش و محبت باقی دارند. اکنون این دو جوان خام که هیچ مهارتی در برقراری ارتباط با دیگران را نیاموخته اند، باید مدتی را برای رو کم کنی و نباختن در مسابقه ی لجبازی ،با قهر و ناراحتی و اضطراب بگذرانند. مدتی طول خواهد کشید تا سرد و گرم روزگار میزان تحمل آنها را افزایش دهد .

** زندگی مشترک شروع شده و کاملا هم جدی است

** مسئولیتهای این زندگی به عهده ی والدینشان نیست به عهده ی خودشان است

** برای سعادت یک عمر خود باید در جهت پسند و رضایت همسرخود تلاش کنند

** و اینکه همیشه خیلی زود دیر می شود و بی اهمیت دانستن اشتباهات خطرناک است

البته شاید این چیزها و بسیار فراتر و پرمعناتر از اینها را هم هزاربار شنیده باشند اما چون با تجربه به آنها نرسیده اند درک درستی از ضرورت رعایت و ملاحظه آن ندارند.لذا همسرانی که هنوز عادت نکرده اند به خاطر ملاحظه ی خوشایند یا پرهیز از ناراحتی دیگران رفتاری را ترک کرده یا رفتار مقابل آن را تقویت کنند، یا به هر حال زحمتی را متقبل شوند، متوجه می شوند که بعضی وقتها زندگی به آنها سخت می گیرد.

یک دفعه در حین غذا خوردن متوجه می شود که عجله ی او برای غذا خوردن در نگاه همسرش بسیار زشت جلوه کرده و از این به بعد باید همواره مثل وقتی که قبلا در حضور مهمان رعایت می کرد رفتارش را مراقبت کند.

از این قبیل مثالها فراوان است و علی رغم آنکه بسیار هم بی اهمیت و پیش پا افتاده جلوه می کند،مهم و مشکل سازند. عادت نداشتن به مسواک، بد ادا کردن کلمات، رعایت نکردن احترام هم در شوخی ها، عدم رعایت سلیقه در پوشش، بی انضباطی و شلختگی، نداشتن حواس جمع ،بد برخورد کردن با همسر در حضور دیگران و ... همه وهمه موارد بسیار کوچک و جزئی هستند که البته در زندگی مشترک بسیار دیده می شوند. البته صمیمیت و محبت بین همسران موجب اغماضهایی در این زمینه ها می شود اما سلیقه و نگاه تیز همسر که با درک و شعور و احساساتش گره خورده است را تغییر نمی دهد لذا روی این اغماض ها نباید خیلی حساب کرد بلکه باید برای این اصلاحات جزئی هم اهمیت قائل شد.

گاهی اوقات سادگی همسر و مهربانی و گذشت زیاد او یا دلایلی مثل ازدواج با اکراه با کسی که در شان خود نمی دانیم،موجب می شود رضایت و میل همسر را درنظر نگیریم و به او آن چنان که باید توجه نکنیم. این هم کار به غایت نادرستی است .اینها مولد کینه های خاموش اند. چه بسا زندگی بعدها نظر ما را تغییر دهد یا اشتباه بودن آن را نشان دهد. راه به خطا رفته را چه کنیم؟ همسر ما خواه ناخواه تنها کسی است که در تمام روزهای بالا و پایین زندگی در کنار ماست. سرمایه ی دوران کهولت سن و احیانا بیماریها و تنهاییهایمان است.پس مراقب باشیم موجودی این سرمایه را با اشتباهات سالهای اول زندگی کم نکنیم.

کاهل نمازان بخوانند...

پرسش: مدتی است نسبت به نماز کاهل شده ام و نگرانم، لطفا در این زمینه بنده را راهنمایی بفرمایید.

پاسخ: در این زمینه توجه به امور ذیل مفید است:

1. تفكر درباره ی مرگ و زود گذشتن دوران زندگى، خاطرات تلخ و شیرین و خلاصه انتهاى عمر و ورود به عالم قبر و قیامت و رسیدن عذاب‏هاى الهى و سرافكندگى و روسیاهى و... این فكر باید در مكانى خلوت باشد تا دل شما متأثر گردد و تا تحریک براى نماز و هر توشه اخروى گردید. در این زمینه مطالعه ی کتب معاد و سرای دیگر/ شهید دستغیب و منازل الآخره /حاج شیخ عباس قمی (این کتاب به صورت الکترونیکی در کتابخانه تبیان وجود دارد) مفید است.

2. باور كردن عتاب تارک نماز: وعید و عذاب‏هاى الهى درباره‏ ى تارک نماز همیشه باید مدّ نظر باشد. ترک نماز و یا سبک شمردن آن، آثار و نتایج شوم فراوانى دارد؛ حضرت رسول در این باره می ‏فرماید: "هر كس نماز را سبک بشمارد، دچار پانزده بلا می ‏شود: شش بلا در دنیا، سه بلا در هنگام مرگ، سه بلا در قبر و سه بلا و عقوبت هنگامى كه از قبر بیرون می ‏آید:

الف. آنچه در دنیا به آن دچار می ‏شود:

 1. خداوند بركت را از عمر او بر مى دارد.

 2. خداوند بركت را از روزی ‏اش بر مى‏ دارد.

 3. چهره خوبان از او گرفته می ‏شود.

 4. كار نیک وى دیگر پاداش نخواهد داشت.

 5. دعایش به اجابت نمى ‏رسد.

 6. از دعاى خوبان بهره‏ اى نخواهد برد.

ب. آنچه در هنگام مرگ به آن دچار می ‏شود:

1. با ذلت و خوارى مى ‏میرد.

 2. گرسنه از دنیا مى ‏رود.

 3. تشنه مى ‏میرد.

ج. آنچه در قبر گریبانش را می ‏گیرد:

 1. خداوند ملكى را در قبر وى می ‏گمارد، تا او را شكنجه كند.

 2. قبر بر وى تنگ خواهد گرفت.

 3. درون قبر وى، تاریك خواهد بود.

د. آنچه در قیامت هنگام برخاستن از قبر به آن دچار مى ‏شود:

 1. خداوند فرشته‏اى بر او می ‏گمارد، تا وى را با صورت بر زمین بكشد؛ در حالى كه مردم نظاره مى ‏كنند.

 2. با وى محاسبه سختى خواهد داشت.

 3. هرگز خداوند به وى نظر رحمت نمى ‏افكند و تطهیرش نمی ‏كند و عذاب دردناک و سختى در انتظار او است". ."(مستدرک الوسائل، ج 1، ص 171 - 172)

مطالعه كتاب ‏هایى مثل «گناهان كبیره» اثر شهید دستغیب و راز نماز، محسن قرائتى و پاداش ‏هاى نمازگزاران و داستانها و حكایت‏ هاى نماز و یكصد و چهارده نكته درباره نماز در این باره مفید است.

3. برگزیدن دوستان مقید به احکام الهی و نماز دوست

4. پرهیز از گناه: گناه دل انسان را سیاه می ‏كند و او را نسبت به اعمال عبادى كم رغبت و گاهى بى رغبت می ‏كند.

5. انس با محیطهاى معنوى: مساجد و كلاً محافل نشاط بخش معنوى، دل را به سمت عبادت و نماز می ‏كشاند.

6. استقامت و پافشارى عملى بر نماز در محیط هاى ملامت‏گر نماز: نماز را به هیچ قیمتى ترک نكنید هر چند در محیط و موقعیتى قرار گیرید كه دیگران شما را سرزنش كنند.

7. دعا و توسل: رغبت به واجبات و ترک گناهان را هم با دعا و توسل به ائمه معصومین(ع) از خداوند تعالى بخواهید.

8. عزم جزم: تصمیم جدى بگیرید كه هیچ گاه نماز را ترک نكنید و اگر احیاناً به خاطر عذر شرعى مثل فراموشى ترک شد حتماً قضاى آن را به جا آورید.

آثار اخروی نماز

نماز، عطیه ای الهی است كه به عنوان فلاح مطلق«حی علی الفلاح» و بهترین عمل «حی علی خیر العمل» و ستون خیمه دین«الصلوة عمود الدین»[1] معرفی شده است. نماز عروج به قبله‎ی رفیع انسانیت «الصلوة معراج المؤمن»[2] است كه تعالی روح و كسب ملكات اخلاقی و نجات از فساد و تباهی از رهگذر آن حاصل می آید «إن الصلوة تنهی عن الفحشاء و المنكر»[3]. دریافت نشان عبودیت از رهگذر این عبادت زیبای الهی،‌ برای انسانی میسّر است كه شرایط صحت و قبول و كمال این عبادت عظیم را به نحو احسن بجای آورد. وقتی عبد این عبادت الهی را «كه جز بر خاشعان بزرگ می نمایاند»،‌[4] به طور شایسته به انجام رساند،‌ آثار عظیمی اعم از فردی، اجتماعی، دنیوی و اخروی را بدنبال خواهد داشت كه در حقیقت ثمره و نتیجه عمل او محسوب می شود. در این نوشتار مختصر در صدد بیان همه جانبه این آثار نیستیم بلكه به برخی از آثار برزخی و اخروی این عبادت درخشان در آیات و روایات اشاره می كنیم.

آثار نماز در آیات الهی(توجه یا بی توجهی به نماز):

1. یاد كردن خدا از بنده‎ خود:

خداوند در سوره طه می فرماید:«اقم الصلوة لذكری»[5] نماز ذكر و یاد خداست. این آیه وقتی در كنار این آیه شریفه«فاذكرونی اذكُركم .....»[6] تفسیر شود این نتیجه را افاده می كند كه وقتی عبد بیاد حق باشد حق هم به یاد او خواهد بود.[7] مفسرین در ذیل آیه شریفه«فاذكرونی اذكركم» در بیان اینكه «مراد از یاد آوری بندگان چیست؟ بیانات متنوعی را ذكر كردند كه از جمله آن موارد عبارت است از:

الف: مرا در «دنیا» یاد كنید تا شما را در «جهان دیگر» یاد كنم.

ب: مرا به «دعا» یاد كنید تا شما را به اجابت یاد كنم (این استجابت می تواند هم در دنیا و هم در بزرخ و هم در قیامت نصیب بنده شود)

ج: مرا به هنگام وفور نعمت یاد كنید تا شما را در سختی ها یاد كنم(این سختی هم اعم است)[8]

2. نائل شدن به مقام شفاعت كبری:

خداوند در سوره‎ی اسری خطاب به وجود نازنین رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:

«وَ مِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسی أَنْ یَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً»

ترجمه: و بعضی از شب را بیدار باش و تهجد كن كه این نماز شب، تنها بر تو واجب است، باشد كه خدایت به مقامی محمود (شفاعت) مبعوث گرداند. پس ثمره و نتیجه این برنامه‎ی الهی، رسیدن به مقام محمود است و روایات فریقین در ذیل آیه، مقام محمود را به عنوان مقام شفاعت كبری تفسیر كرده است كه رسول اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ در روز قیامت در آن مقام قرار می گیرد.[9]

3. دریافت اجر الهی و باز یافتن به آرامش كامل:

در سوره بقره حقتعالی می فرماید: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ»[10]

در پرتو ایمان و عمل صالح و برپاداشتن نماز و ..... مستحق دو جایزه می شوند:

1. دریافت پاداش(لهم اجرهم ....) 2. بهره مندی از آرامش كامل (لا خوف .....) كه هیچ اضطراب و غمی به همراه آن وجود ندارد.

اما آثار نماز در برزخ:

4. دفع وحشت های قبر:

رسول الله ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید: «ان الصّلاة تأتی الی المَیّتِ فی قبره بصورة شخص انور اللّونِ یونسُهُ فی قبره و یدفَعُ عنه اهول البرزخ»

نماز به صورت انسانی سفید چهره، وارد قبر میت شده و با او انس می گیرد و وحشت های برزخ را از او برطرف می كند.[11]

5. مونس انسان در قبر:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:

«الصلاةُ انس فی قبره و فراش تحت جنبه و جواب لمنكر و نكیر»

نماز مونس (نمازگزار) در قبر و فراش نیكو در زیر او،‌ و پاسخ نمازگزار برای نكیر و منكر می باشد.[12]

6. دیدار ملائكه از انسان در قبر:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:

«كسی كه به قصد شركت در نماز جماعت، و به سوی مسجد گام بر می دارد، خداوند متعال در مقابل هر گامی كه بر می دارد، هفتاد هزار حسنه به او پاداش می دهد و به همین میزان نیز درجات وی بالا خواهد رفت، و اگر در چنین حالتی بمیرد،‌ خداوند متعال هفتاد هزار فرشته را مأمور می نماید تا در قبر به دیدار او رفته، وی را بشارت دهند و در تنهایی قبر انیس او باشند و تا روز قیامت برای او طلب آمرزش كنند.»[13]

7. نجات از وحشت قبر:

امام باقر ـ علیه السّلام ـ می فرماید:«من اتمَّ ركوعَهُ لم یَدخُلْهُ وحْشَةُ القبْرِ»

«كسی كه ركوعش تمام و كامل باشد هرگز دچار وحشت قبر نمی شود.»[14]

اما آثار نماز در قیامت:

8. مقبولیت دیگر اعمال در سایه نماز:

مولاعلی ـ علیه السّلام ـ در نهج البلاغه می فرماید:

«كلُّ شی من عملك تبع لصلاتك»[15] هر عملی پیرو نماز است از این رو عروج دیگر اعمال در سایه سار نماز میسر می شود«إن قبلت قبلت ما سواها و إن ردَّت ردت ما سواها»[16] اگر نماز مورد قبول واقع شود دیگر اعمال هم قبول می شود و اگر رد شود دیگر اعمال هم رد خواهد شد.

9. نماز توشه‎ آخرت:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:

«الصلاة زادُ للمؤمن من الدنیا الی الاخره»[17]

نماز زاد و توشه مؤمن در دنیا برای آخرت است.

10. عامل ورود به بهشت:

امام صادق ـ علیه السّلام ـ می فرماید:«همانا پروردگار شما مهربان است، عمل كم را تقدیر می كند، هر آینه انسان دو ركعت نماز برای خدا بحا آورد، خداوند به سبب آن نماز او را وارد بهشت می كند.»[18]

11. معاف از عذاب و ورود بی حساب به بهشت:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:« قال الله ـ عزّوجل ـ اِنّ لعبدی علیّ عهداً اِن اقام الصلوة لوقتها اَن لا اُعَذِّبَهُ و اَن اُدخلهُ الجَنّه بغیر حساب»[19]

...... من تعهدی نسبت به بنده ام دارم كه اگر نماز خود را در وقتش به پا دارد، او را عذاب نكنم و بدون حساب او را به بهشت ببرم.

و از آن وجود نورانی در كلامی دیگر آمده كه فرمود:

«كسی كه چهل روز نمازهای خود را با جماعت به جا آورد، به طوری كه یك تكبیرة الاحرام از او فوت نشود، برای او آزادی از آتش جهنم و آزادی از نفاق نوشته می شود.»[20]

12. زینت آخرت:

امام صادق ـ علیه السّلام ـ می فرماید:«انّ الله ـ عزّوجل ـ قال: الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِینَةُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ انّ الثمان ركعات التی یُصلّیها العبد اللیل زینةُ الآخرة»[21]

خداوند متعال ثروت و فرزندان را زینت دنیا دانسته، ولی هشت ركعت نمازی كه آدمی در آخر شب می خواند زینت آخرت است.

13. به سوی آتش رفتن نمازگزار ریا كار:

امام صادق ـ علیه السّلام ـ فرمود: چون روز قیامت فرا می رسد، بنده ای را می آورند كه اهل نماز بوده و خود نیز چنین ادعا می كند؛ به وی می گویند، تو بدان جهت نماز گزاردی كه تو را ستایش كنند، پس به ملائكه دستور می دهند او را به سوی آتش ببرید.[22]

14. عدم ملاقات با رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ در كنار حوض كوثر:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:«لیس منّی من استخفَّ صلاته لا یردُ علیَّ الحوض لا و الله»[23] كسی كه نماز را سبك شمارد از من نیست، به خدا سوگند كه بر حوض مرا ملاقات نخواهد كرد.

15. سقوط در آتش:

مولا علی ـ علیه السّلام ـ در نهج البلاغه در بیان جواب دوزخیان كه پرسیده شد چه چیزی شما را بدوزخ كشانده می گویند ما از نماز گزاران نبودیم:«ما سللكم فی سقر قالوا لم نَكُ من المصلین»[24]

16. محشور شدن با قارون و فرعون و هامان:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید:

«لا تضیعوا صلاتكم، فانّ من ضیّع صلاتهُ حَشَرَهُ الله قارون و فرعون و هامان ـ لعنهم الله و اخزاهم ـ و كان حقّاً علی الله ان یُدخِلَهُ النار مع المنافقین، فالویلُ لمن لم یحافظ صلاتهُ»[25]

نمازتان را ضایع نكنید، بدرستی كه هر كس نماز خویش را ضایع كند، خداوند عزوجل او را با قارون و فرعون و هامان محشور می كند، خداوند به آنان لعنت كند و آنها را رسوا سازد، و بر خدا لازم است آنها را با منافق ها به آتش داخل كند، پس وای بر كسی كه مواظب نمازش نباشد.

17. محرومیت از شفاعت:

رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند:

«هر كس عمداً نمازش را ترك كند،‌ بر درب جهنم نامش در زمره دوزخیان نوشته می شود.»[26]

آثار فراوان دیگری هم در روایات درباره‎ نماز و یا كوتاهی كردن در باب نماز اشاره شده كه به طور گذرا ذكر می كنیم:

ـ گلستان شدن قبر همانند باغی از باغ های بهشت در سایه خواندن نماز شب.

ـ ملاقات با پروردگار در پی محافظت بر نمازهای پنجگانه.

ـ دور ماندن از امان خدا و رسول او هنگام ترك عمدی صلات.

ـ حرام شدن جسد او بر آتش وقتی كه گام بسوی نماز جمعه بر می دارد.

ـ شهادت قطعه ای از زمین كه او بر آن سجده كرده و پیشانی بر خاك نهاده است.

ـ نماز جواز عبور از صراط.

اینها گوشه ای از آثار نماز و مواظبت بر آن و دقت در انجام كامل و تام این عبادت الهی است كه این همه ثمرات را بدنبال خود دارد.[27]

[1] . وسائل الشیعه، ج 4، ص 27.

برای دانلود پروژه کلیک کن .

یه روز با جعبه خیلی بزرگ رفتم اداره پُست

معلمه سر کلاس میگه هرکی خنگه از سر جاش پاشه

دم عیدی به بابام میگم واسه مسافرت برو ماشینو سرویس کن

مادر به پسرش میگه

یه روز ملانصرالدین و دوستش دوتا خر میخرن

دوست ملا میگه: چه طوری بفهمیم کدوم ماله منه کدوم ماله تو؟   

ملا میگه خوب من یه گوش خرم رو میبرم اونی که یه گوش داره مال من اونی هم که دو گوش داره مال تو!

فرداش میبینن خر ملا گوش  اون یکی خره رو از سر حسادت خورده!!!

دوست ملا میگه :حالا چیکار کنیم

ملا میگه: من جفت گوش خرمو میبرم!!!

فرداش میبینن بازم قضیه دیروزیه...

دوست ملا میگه :حالا چیکار کنیم

ملا میگه: من دم خرمو میبرم!

فرداش بازم قضیه دیروزی میشه...

دوست ملا با عصبانیت میگه: حالا چیکار کنیم

ملانصرالدین هم میگه:عیبی نداره خب حالا خر سفیده مال تو خر سیاه مال من

گوشیمو تو ماشین بابام جا گذاشتم

از خونه بهــش زنگ زدم

میگم

گوشیم تو ماشینت جا مونده

گفت

میدونم

گفتم

زنگ خورد جواب ندیاااا

گفت

اخه مگه

من بیکارم جواب گوشی تورو بدم

گفت

فقط یه نفر زنگ زد جوابش دادم

عصبانی شدم

بهش گفت

چرا؟

میگه

خب حالا چرا عصبانی میشی

کسی زنگ نزد؟

فقط الهام اس داد

گفت

غروب میاد دنبالت برین بیرون

گفتم وقت نداری سرت شلوغه

گفتم

واسه چی اینو گفتی ؟

گفت

چون قبلش به طــــناز قول دادم برین خرید

زن به شوهرش میگه : تو هندوستان یک زن رو به قیمت یک گوسفند فروختند.. به
نظر تو این بی انصافی نیست؟؟؟ شوهره میگه : نه اگه زن خوبی باشه می
ارزه...

غضنفر میره خواستگاری دختره سیبیل داشته بهش میگه: چرا سیبیل داری دختره میزنه زیر گریه ترکه میاد دلداریش بده میگه عیبی نداره مرد که گریه نمیکنه



چیز سه تا مرد را به خاطر تجاوز، طبق شغلشون می خواستند قطع کنند اولی قصاب بود با ساتور قطع کردن، دومی که نجار بود به اره. سومی می خندید، گفتن چرا می خندی؟ گفت من آبنبات فروشم ، باید انقدر بخورن تا تموم بشه



به تخمم چیست؟ عکس العمل کاملا منطقی ایرانیها در هنگام نا امیدی



از غضنفر میپرسن آرزوت چیه؟ میگه:‌ کاشکی تبریز پایتخت بود! میگن: چرا؟! میگه: آخه اون وقت به مامیگفتن بچه تهرون



غضنفر کفترشو گم میکنه، تو روزنامه آگهی میده: بیه بیه



بچه گربه از مامانش میپرسه: بابای من کیه مامانه میگه نمیدونم من سرم تو سطل آشغال بود

یک بابایی میخوره زمین دستش پیچ میخوره، منتها کون گشادیش میومده که بره دکتر نشونش بده.

خلاصه دستش یک مدت همینجور درد میکرده، تا یک روز رفیقش بهش میگه این داروخونه سر کوچه یک کامپیوتر آورده که صد تومن میگیره، سر سه سوت هر مرضی رو تشخیص میده. ...

یارو هم میگه: خوب دیگه صد تومن که پولی نیست، بریم ببینیم چه جوریاست.

خلاصه میره اونجا، میبینه یک دستگاه گنده گذاشتن، جلوش یک شکاف داره، روش نوشته: لطفاٌ اسکناس صد تومانی وارد کنید.

یارو یک صد تومنی میگذاره، یهو یک چیز قیف مانند میاد بیرون، میگه: نمونه ادرار!

طرف هم با خجالت میکشه بیرون و میشاشه تو جناب قیف.

بعد از دو سه دقیقه تلق تولوق و بوق بوق، کامپیوتره یک تیکه کاغذ میده بیرون که روش نوشته بوده: یکی از تاندنهای دست شما پاره شده. باید یک هفته ببندینش و باهاش کار سنگین نکنید تا خوب شه.

یارو کف میکنه که این لا مصب اینهمه چیز رو چطور از شاش آدم میفهمه؟!

خلاصه کرمش میگیره که ببینه میشه گولش زد یا نه.

فرداش یک شیشه مربا ورمیداره، تا نصف توش آب شیر میریزه، بعد میده سگش توش بشاشه، یک دونه از آدامسای دخترش رو هم میندازه توش، آخر کاری هم یک تریپ جلق میزنه، یکم از آب کیرش رو اضافه میکنه به معجون، بعدم میره همون داروخونه، معجونش رو میریزه به جای نمونه ادرار.

کامپیوتره یک 15 دقیقه قیژ قیژ و دلنگ دلونگ میکنه، بعد یک کاغد چاپ میکنه میده بیرون که روش نوشته بوده: آب شیرتون آهک داره، باید لوله کش بیارید درستش کنه. -سگت قلبش ناراحته، همین روزها تموم میکنه. -دخترت حاملست، باید بری خر پسر طبقه پایینی رو بگیری. -درضمن اگه بخوای همینجوری یک بند جلق بزنی، تاندن دستت هیچ وقت خوب نمیشه

 ارزش نظر دادن نداره؟